Giải Ngữ Văn 7 - Tập 1 trang 14

⚠️ Lưu ý nhỏ: Hai trang trong ảnh là trang 14 và 15 (không phải 15 – 16). Đây là phần văn bản Bầy chim chìa vôi (Nguyễn Quang Thiều) thuộc Bài 1 "Bầu trời tuổi thơ".

Hai trang này chủ yếu là nội dung truyện. Phần "bài tập" cần làm chính là các hộp chỉ dẫn đọc in màu cam bên lề (Theo dõi – Hình dung – Đối chiếu). Đây là những câu hỏi giúp em vừa đọc vừa suy nghĩ. Mình giải lần lượt từng hộp.

---

Câu 1 (Hộp "Theo dõi" – trang 14)

Đề bài: Chú ý cử chỉ, lời nói của nhân vật Mên.

Gợi ý trả lời

Khi đọc đoạn này, em cần để ý xem Mên (người anh) nói và làm những gì. Qua đó thấy được tính cách của nhân vật.

Về lời nói:

• "Chứ còn sao." → giọng "tỏ vẻ rất người lớn", muốn ra dáng đàn anh.
• "Nào xuống đò được rồi đấy." → câu ra lệnh, dứt khoát.
• "Phải kéo về bến chứ, không thì chết. Bây giờ tao kéo còn mày đẩy." → Mên biết lo xa, biết phân công công việc rõ ràng cho hai anh em.
• Cách xưng hô "tao – mày" cho thấy Mên đúng là vai anh.

Về cử chỉ, hành động:

• "Đi bây giờ à?" – hỏi lại sau một phút im lặng → Mên có đắn đo, cân nhắc trước việc khó.
• "Quấn cái dây buộc đò vào người nó và gò lưng kéo" → chịu phần việc nặng, gắng sức.
• "Ngồi thụp xuống", "căng mắt nhìn sát mặt sông" → quan sát kĩ, cẩn thận.

Nhận xét: Tuy còn nhỏ, Mên đã ra dáng một người anh can đảm, có trách nhiệm, biết lo lắng và quyết đoán. Em vừa che chở cho em trai Mon, vừa gánh phần việc nặng nhọc hơn.

---

Câu 2 (Hộp "Hình dung" – trang 15)

Đề bài: Khung cảnh bãi sông trong buổi bình minh.

Gợi ý trả lời

Em hãy tưởng tượng (hình dung) lại bức tranh mà tác giả vẽ bằng lời văn:

• Ánh bình minh đủ sáng để soi rõ những hạt mưa trên mặt sông → buổi sáng còn vương mưa, ánh sáng mới hé.
• Dòng nước lớn ("khổng lồ") đang nuốt chửng phần cuối cùng của dải cát → nước dâng cao, dải cát sắp chìm hẳn.
• Từ mặt nước, những cánh chim bé bỏng và ướt át đột ngột bứt khỏi dòng nước bay lên → khoảnh khắc bầy chim cất cánh ngoạn mục.
• Tác giả gọi đó là "một cảnh tượng như huyền thoại" → vừa đẹp, vừa thiêng liêng, kì diệu.
• Sau đó mặt trời lên nhanh, mưa tạnh hẳn → trời sáng rõ, không gian trong trẻo.

Đó là một bức tranh bình minh trên bãi sông vừa thơ mộng, kì vĩ, vừa căng thẳng, hồi hộp vì cuộc vượt nước sinh tử của bầy chim non.

💡 Mẹo nhớ: Cảnh bình minh ở đây có 3 lớp: mưa nhỏ → nước dâng → chim cất cánh. Cứ nhớ "mưa – nước – chim" là gợi lại được cả khung cảnh.

---

Câu 3 (Hộp "Đối chiếu" – trang 15)

Đề bài: Cuộc "cất cánh" của bầy chim chìa vôi non ở đây có đúng như dự đoán của em không?

Gợi ý trả lời

Đây là câu hỏi dành cho cảm nhận riêng của em. Em hãy nhớ lại trước đó mình từng đoán điều gì (bầy chim sẽ bay được hay bị nước cuốn), rồi so sánh với những gì truyện kể.

Mẫu trả lời tham khảo:

Trước khi đọc đến đoạn này, em từng lo lắng rằng bầy chim non còn quá nhỏ, cánh lại ướt, có thể không bay nổi và sẽ bị dòng nước cuốn chìm.

Khi đọc đến đây, em thấy kết quả đúng một phần với dự đoán:

• Đúng ở chỗ: bầy chim đã bay lên được an toàn vào bờ – giống mong muốn của hai anh em Mên, Mon và của chính em.
• Bất ngờ ở chỗ: khoảnh khắc chúng cất cánh thật chính xác và kì diệu – chim bố, chim mẹ biết đúng lúc nào đàn con đủ sức để nâng mình lên. Chi tiết "nếu cất cánh sớm hơn sẽ rơi xuống, chậm một giây sẽ bị cuốn chìm" làm em vừa hồi hộp vừa cảm động.

Cuộc cất cánh diễn ra may mắn hơn nỗi lo của em, để lại cảm giác nhẹ nhõm và xúc động trước sự sống mong manh mà mạnh mẽ của thiên nhiên.

(Em có thể viết theo dự đoán thật của mình, miễn là nêu rõ: trước đó đoán gì → kết quả ra sao → giống hay khác.)

---

🎯 Ghi nhớ: - Theo dõi: Mên là người anh nhỏ tuổi nhưng can đảm, trách nhiệm, biết lo toan. - Hình dung: Khung cảnh bình minh trên sông vừa đẹp như huyền thoại vừa căng thẳng, kì diệu. - Đối chiếu: Bầy chim cất cánh thành công – một khoảnh khắc gợi tình yêu thiên nhiên và sự trân trọng sự sống.