Giải Ngữ Văn 7 - Tập 1 trang 113

Hai trang này thuộc văn bản "Chuyện cơm hến" của tác giả Hoàng Phủ Ngọc Tường. Trong khi đọc, sách đưa ra các hộp chỉ dẫn (Suy luận, Theo dõi) để hướng dẫn em vừa đọc vừa suy nghĩ. Dưới đây là phần trả lời đầy đủ cho từng hộp.

---

Câu 1 — Hộp "Suy luận" (trang 112)

Đề bài: Tác giả là người vùng nào? Chi tiết nào cho thấy điều đó?

Cách giải — Tìm bằng chứng trong văn bản

Bước 1: Xác định quê quán của tác giả.

Tác giả là người Huế.

Bước 2: Chỉ ra các chi tiết chứng minh.

• Tác giả gọi món cơm hến là món của "dân Huế tui". Từ "tui" (nghĩa là "tôi") là cách xưng hô đặc trưng trong tiếng nói của người Huế.
• Tác giả viết: "tôi xin giới thiệu một ngày 'Hạnh phúc trời hành' của dân Huế tui". Cách nói gắn bó, xem mình là một phần của người Huế.
• Tác giả hiểu rất sâu, rất tường tận về thói ăn cay, về món cơm hến – những điều chỉ người sống lâu ở Huế, gắn bó máu thịt với Huế mới biết rõ đến vậy.

Đáp án: Tác giả là người Huế. Chi tiết thể hiện rõ nhất là cách tác giả tự nhận mình thuộc về "dân Huế tui" (dùng từ "tui" – tiếng địa phương Huế), cùng sự am hiểu cặn kẽ, gắn bó và tự hào về món ăn quê hương.

---

Câu 2 — Hộp "Theo dõi" thứ nhất (trang 113)

Đề bài: Chú ý câu văn nêu ý kiến riêng của tác giả về món ăn đặc sản.

Cách giải — Lọc câu văn mang quan điểm cá nhân

Bước 1: Tìm dấu hiệu của ý kiến riêng.

Câu văn nêu ý kiến riêng thường bắt đầu bằng "Tôi nghĩ rằng...", "Với tôi...", thể hiện cách nhìn, cách đánh giá của riêng người viết.

Bước 2: Trích dẫn câu văn đó.

"Với tôi, một món ăn đặc sản cũng giống như một di tích văn hoá, cứ phải giống y như ngày xưa, và mọi ý đồ cải tiến đều mang tính phá phách, chỉ tạo nên những 'đồ giả'!"

Bước 3: Hiểu ý của câu.

Tác giả coi món ăn đặc sản quý giá như một di tích văn hoá. Theo ông, đặc sản phải giữ nguyên hương vị, cách chế biến từ xưa. Mọi sự thay đổi, "cải tiến" đều làm hỏng giá trị gốc, biến món thật thành món giả.

Đáp án: Câu văn nêu ý kiến riêng là: "Với tôi, một món ăn đặc sản cũng giống như một di tích văn hoá, cứ phải giống y như ngày xưa, và mọi ý đồ cải tiến đều mang tính phá phách, chỉ tạo nên những 'đồ giả'!" — thể hiện quan điểm trân trọng, muốn giữ gìn nguyên vẹn nét truyền thống của món ăn đặc sản.

---

Câu 3 — Hộp "Theo dõi" thứ hai (trang 113)

Đề bài: Chú ý các nguyên liệu làm cơm hến.

Cách giải — Liệt kê nguyên liệu theo từng phần

Bước 1: Nhóm nguyên liệu chính (vị chủ).

• Cơm nguội (bắt buộc phải là cơm nguội, không phải cơm nóng)
• Mặt hến (ruột con hến) đã xào

Bước 2: Nhóm nguyên liệu xào kèm với hến.

• Bún tàu (miến)
• Măng khô
• Thịt heo thái chỉ (thái nhỏ thành sợi)

Bước 3: Nhóm rau sống.

• Thân chuối hoặc bắp chuối xắt mỏng như sợi tơ
• Môn bạc hà (cây dọc mùng)
• Khế
• Rau thơm thái nhỏ
• Giá chần sơ qua nước sôi
• Đôi khi thêm cánh bông vạn thọ vàng cho đẹp mắt và thơm

Bước 4: Nhóm nước và gia vị.

• Nước luộc hến (màu trắng đùng đục)
• Gừng
• Đồ màu (gia vị tạo màu)

Đáp án: Cơm hến gồm các nguyên liệu: cơm nguội, mặt hến xào, bún tàu (miến), măng khô, thịt heo thái chỉ; phần rau sống (thân/bắp chuối xắt mỏng, môn bạc hà, khế, rau thơm, giá chần, bông vạn thọ); cùng nước luộc hến, gừng và đồ màu.

---

🎯 Ghi nhớ: Đây là các hộp chỉ dẫn đọc giúp em rèn kỹ năng vừa đọc vừa suy ngẫm. Khi đọc văn bản thông tin – tản văn như "Chuyện cơm hến", em cần chú ý ba điều: tác giả là ai và viết về vùng nào, đâu là ý kiến riêng của tác giả, và những chi tiết, nguyên liệu cụ thể làm nên nét độc đáo của món ăn quê hương.

💡 Mẹo nhớ nguyên liệu cơm hến: "Cơm nguội – hến xào – rau sống – nước trong" là bốn phần chính. Nhớ bốn nhóm này là nhớ trọn món cơm hến xứ Huế.