Giải Ngữ Văn 7 - Tập 1 trang 118

Tóm tắt nội dung văn bản

Văn bản giới thiệu về hội lồng tồng – một lễ hội truyền thống của đồng bào Tày – Nùng vùng Việt Bắc.

Ý nghĩa và thời gian:

• "Lồng tồng" tiếng Tày – Nùng nghĩa là "xuống đồng".
• Vùng Việt Bắc mở hội từ sau tết Nguyên đán đến tết Thanh minh.
• Thần thành hoàng của đồng bào cũng chính là thần nông, thờ những người có công khai phá ruộng nương, xây dựng và bảo vệ bản mường.

Các hoạt động chính của hội (trang 117):

• Cúng tế thần nông để cầu mùa, vui xuân; dân làng mang cỗ đến cúng.
• Trưng bày sản phẩm nông nghiệp (gà thiến béo, lợn quay, bánh trái…).
• Ăn cỗ với thịt gà, thịt lợn, bánh chưng, bánh lá ngải, xôi nhuộm lá cẩm, uống rượu nếp, rượu mác mật…
• Các trò chơi dân gian: đánh vật, kéo co, thi bắn, đua thuyền, biểu diễn võ dân tộc. Hấp dẫn nhất là tung còn, múa sư tử và "lượn lồng tồng".

Phân tích các hoạt động tiêu biểu (trang 118)

1. Trò chơi ném còn (tung còn)

• Dụng cụ: chiếc còn là túi vải hình vuông (mỗi cạnh khoảng 10 cm), trong đổ cát, đuôi dài hơn 1 m bằng vải ngũ sắc.
• Cách chơi: dựng cây mai cao, trên đỉnh uốn thành vòng tròn dán giấy trắng có hồng tâm. Thanh niên gái trai chia hai bên, tung còn nhắm vào vòng giấy. Ai ném thủng vòng giấy được thưởng, ném thủng hồng tâm được giải lớn hơn.
• Ý nghĩa: trò chơi mang tính cầu may, tạo không khí rộn ràng và gắn kết gái trai trong hội.

2. Múa sư tử

• Được thanh niên Tày – Nùng ưa thích vì phù hợp tinh thần thượng võ.
• Thực chất là một điệu múa võ; các miếng võ thể hiện rõ qua màn sư tử đùa nghịch với đười ươi và hai khỉ.
• Tác dụng: rèn luyện thân thể, giúp thanh niên có võ nghệ để tự vệ, chống giặc cướp, giặc ngoại xâm.
• Tục lệ: con sư tử đến trước giữ vai đàn anh, có quyền chủ trì; con đến sau phải đeo "quả hồng" (miếng vải đỏ) để thừa nhận. Nếu tranh chấp thì tổ chức đấu miếng, con nào quật ngã đối phương sẽ làm đàn anh.

3. Hát lượn lồng tồng

• Thanh niên gái trai tụ họp thành đám hát lượn, hát đối đáp.
• Nội dung: cầu mùa màng, chúc may mắn tốt lành, ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên, mùa xuân, tình yêu và cuộc sống lao động.
• Văn bản trích lời hát mở đầu đón chào xuân:

Mở bài khai khẩu ước chào xuân Nghe tiếng nhà người đầy ái ân Nghe tiếng nhà người đầy xuân sắc Sĩ tử xin chào kết cố nhân!

Một vài lưu ý ghi nhớ

Em lưu ý hai chú thích quan trọng:

• Việt Bắc: vùng đồi núi phía bắc nước ta.
• Lượn: lối hát đối đáp giữa trai và gái của dân tộc Tày.

Hai trang này chưa có câu hỏi nên em hãy đọc kỹ và ghi nhớ các hoạt động chính. Nếu em gửi tiếp trang có phần "Sau khi đọc" hoặc câu hỏi luyện tập, cô sẽ giải chi tiết từng câu cho em nhé!