Giải Ngữ Văn 7 - Tập 1 trang 125
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 125–126
Phần này thuộc bài Nói và nghe: Trình bày ý kiến về vấn đề văn hóa truyền thống trong xã hội hiện đại. Đây chủ yếu là phần hướng dẫn cách làm, không có câu hỏi đánh số như các bài đọc hiểu. Tuy vậy, có một yêu cầu thực hành quan trọng: lập dàn ý cho bài nói theo mẫu gợi ý. Cô sẽ giúp em hoàn thành mẫu dàn ý này bằng một bài nói cụ thể để em dễ làm theo.
Tóm tắt nội dung hướng dẫn
Bài hướng dẫn chia làm 3 phần lớn:
1. Trước khi nói (chuẩn bị)
- Chọn một vấn đề về văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại (ví dụ: thú chơi tranh dân gian, làng nghề, đặc sản địa phương, di tích lịch sử...).
- Thu thập thông tin từ trải nghiệm bản thân và tài liệu.
- Hình dung trước các ý kiến phản bác để bài nói có chiều sâu.
- Nếu nêu giải pháp thì phải cụ thể, thiết thực, khả thi.
- Lập dàn ý theo mẫu gợi ý.
- Tập luyện một mình và tập luyện theo nhóm.
2. Trình bày bài nói
- Mở đầu: nêu vấn đề và lí do chọn, có thể bắt đầu bằng câu hỏi, hình ảnh, câu chuyện.
- Triển khai: lần lượt trình bày các ý trong dàn ý, dùng ngôn ngữ tự nhiên, quan sát phản ứng người nghe, dùng cử chỉ điệu bộ phù hợp.
- Kết luận: tóm lược nội dung, hướng người nghe tới hành động bảo vệ giá trị văn hóa.
3. Sau khi nói
- Người nghe và người nói trao đổi với nhau với thái độ bình tĩnh, cầu thị, nhã nhặn.
Thực hành: Lập dàn ý cho bài nói (bài mẫu)
Cô chọn vấn đề: Giới trẻ với việc giữ gìn các trò chơi dân gian. Em có thể đổi sang vấn đề khác mà mình thích.
Cách giải — Điền theo mẫu trong sách
• Vấn đề em trình bày: Vai trò của giới trẻ trong việc giữ gìn các trò chơi dân gian (như ô ăn quan, kéo co, rồng rắn lên mây...) giữa thời đại công nghệ số. • Lí do em trình bày về vấn đề này: Em thấy ngày nay nhiều bạn nhỏ chỉ chơi điện thoại, máy tính bảng mà ít biết tới các trò chơi dân gian. Em lo những trò chơi đẹp đẽ này sẽ dần bị lãng quên. • Những thông tin đáng quan tâm về vấn đề (nội dung và nguồn): - Nhiều trò chơi dân gian gắn với tuổi thơ của ông bà, cha mẹ ta (nguồn: lời kể của người thân). - Một số trường học, khu di tích đã tổ chức lại các trò chơi dân gian trong ngày hội (nguồn: báo, truyền hình, mạng Internet). • Những hình ảnh mà em chia sẻ (trình chiếu): Ảnh các bạn chơi ô ăn quan, kéo co; ảnh ngày hội dân gian ở trường học hoặc lễ hội làng. • Ý kiến của em về vấn đề được bàn: Trò chơi dân gian không chỉ để giải trí mà còn giúp gắn kết bạn bè, rèn sức khỏe và lưu giữ nét đẹp văn hóa dân tộc. Vì vậy, giới trẻ cần biết, cần chơi và cần truyền lại cho thế hệ sau. • Mong muốn của em và những giải pháp em đề xuất: - Em mong các bạn dành thời gian chơi trò chơi dân gian cùng nhau. - Đề xuất: tổ chức "Giờ ra chơi dân gian" hằng tuần ở trường; lập câu lạc bộ trò chơi dân gian; quay video hướng dẫn cách chơi để chia sẻ trên mạng. • Trao đổi của em về các ý kiến thể hiện cách tiếp cận khác: Có bạn cho rằng trò chơi điện tử hiện đại hơn nên không cần chơi trò dân gian. Em không phản đối trò chơi hiện đại, nhưng em nghĩ ta nên kết hợp cả hai, vừa hiện đại vừa giữ được bản sắc.
Gợi ý mở đầu bài nói cho sinh động
Em có thể bắt đầu bằng một câu hỏi để lôi cuốn người nghe:
"Các bạn còn nhớ lần cuối cùng mình chơi ô ăn quan hay rồng rắn lên mây là khi nào không? Hôm nay, mình muốn cùng các bạn nhớ lại những trò chơi tuổi thơ ấy và bàn xem làm sao để chúng không bị lãng quên."
💡 Mẹo nhớ: Một bài nói hay luôn đi theo 3 chặng — MỞ – THÂN – KẾT: - Mở: Vào đề ấn tượng (câu hỏi, hình ảnh, câu chuyện). - Thân: Trình bày từng ý theo dàn ý, có dẫn chứng. - Kết: Chốt lại và kêu gọi hành động. Em hãy nhớ câu: "Mở gây tò mò – Thân nói rõ – Kết kêu gọi."
🎯 Ghi nhớ: 1. Phần này không có câu hỏi đánh số, mà là bài thực hành nói và nghe. 2. Việc cần làm là lập dàn ý rồi trình bày bài nói về một vấn đề văn hóa truyền thống mà em quan tâm. 3. Khi nói: dùng ngôn ngữ tự nhiên, nhìn vào người nghe, kết hợp cử chỉ và biểu cảm. 4. Sau khi nói: lắng nghe góp ý với thái độ bình tĩnh, cầu thị, nhã nhặn.
Nếu em cho cô biết trang 126 còn nội dung gì khác (ví dụ phần tự đánh giá hoặc bài tập tiếp theo), cô sẽ giải tiếp giúp em nhé.