Giải Ngữ Văn 7 - Tập 1 trang 127
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 127–128
Hai trang này gồm phần Củng cố, mở rộng (3 bài tập) và phần mở đầu của Thực hành đọc với văn bản Những khuôn cửa dấu yêu (Trương Anh Ngọc). Mình sẽ giải lần lượt nhé.
Phần Củng cố, mở rộng
Bài 1: Kẻ bảng so sánh hai văn bản
Đề yêu cầu điền thông tin về hai văn bản Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt (Vũ Bằng) và Chuyện cơm hến (Hoàng Phủ Ngọc Tường).
| Phương diện | Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt | Chuyện cơm hến |
|---|---|---|
| Thể loại | Tùy bút | Tản văn |
| Những hình ảnh nổi bật | Cảnh sắc mùa xuân Hà Nội, miền Bắc: mưa riêu riêu, gió lành lạnh, tiếng nhạn kêu, trống chèo, câu hát huê tình; cảnh đoàn tụ gia đình, bàn thờ tổ tiên; trăng non rét ngọt sau rằm tháng Giêng | Món cơm hến xứ Huế: tô cơm nguội với hến, rau sống, bún tàu, da heo, ớt, ruốc; cảnh chị bán hến gánh rong; không khí ẩm thực bình dân Huế |
| Đặc điểm lời văn | Giàu chất trữ tình, nhiều hình ảnh so sánh, câu văn dài, nhịp điệu mềm mại, bộc lộ cảm xúc trực tiếp | Mộc mạc, dí dỏm, đậm chất Huế; xen kể, tả và bình luận; chú trọng chi tiết cụ thể về món ăn |
| Cảm xúc, suy nghĩ của tác giả | Tình yêu tha thiết với thiên nhiên, mùa xuân và quê hương; nỗi nhớ da diết của người con xa xứ | Tình yêu, niềm tự hào với món ăn dân dã và văn hóa ẩm thực quê hương Huế; sự gắn bó với nếp sống bình dị |
Vì sao điền như vậy: Cần đọc lại hai văn bản đã học để rút ra thể loại (tùy bút/tản văn đều thuộc nhóm văn xuôi trữ tình, giàu cảm xúc cá nhân), những hình ảnh đặc trưng, cách dùng lời văn và tình cảm tác giả gửi gắm.
Bài 2: Đọc một tùy bút/tản văn về cảnh sắc, ẩm thực và trả lời câu hỏi
Đây là bài tập mở, em tự chọn tác phẩm. Mình gợi ý chọn tản văn **Hà Nội băm sáu phố phường (Thạch Lam)** làm ví dụ mẫu:
a. Tác phẩm viết về vùng miền hay món ăn cụ thể nào?
Viết về Hà Nội xưa với những món quà bình dị: phở, cốm Vòng, bún chả, bánh cuốn... gắn với nếp sống của phố phường Hà Nội.
b. Tác giả biểu lộ tình cảm, cảm xúc gì?
Tình yêu, niềm trân trọng và tự hào với văn hóa ẩm thực, nếp sống thanh lịch của người Hà Nội; chút tiếc nuối những giá trị đang dần mai một.
c. Những từ ngữ nào diễn tả tình cảm, cảm xúc làm em xúc động?
Những từ như "thanh đạm", "dịu dàng", "tinh khiết", cách tác giả gọi cốm là "thức quà riêng biệt của đất nước" cho thấy sự nâng niu, trân quý.
d. Em thấy chi tiết nào thú vị nhất?
Chi tiết miêu tả cốm Vòng được gói trong lá sen, buộc bằng sợi rơm xanh, vừa giữ hương vừa đẹp mắt, thể hiện sự tinh tế trong văn hóa ẩm thực.
Em hãy thay bằng tác phẩm mình thực sự đọc và đã yêu thích để bài làm chân thật hơn.
Bài 3: Tìm đọc văn bản về nét văn hóa truyền thống các vùng miền
Đây là bài tập mở rộng, gợi ý một số tác phẩm em có thể tìm đọc:
- Thương nhớ mười hai (Vũ Bằng) – nét văn hóa, phong tục mười hai tháng.
- Miếng ngon Hà Nội (Vũ Bằng) – ẩm thực Hà Nội.
- Hà Nội băm sáu phố phường (Thạch Lam).
- Các bài viết về lễ hội, làng nghề truyền thống Việt Nam hoặc văn hóa nước ngoài (như chính văn bản Những khuôn cửa dấu yêu viết về nước Ý).
Phần Thực hành đọc: Những khuôn cửa dấu yêu (Trương Anh Ngọc)
Phần này là văn bản để em tự thực hành đọc, không có câu hỏi bài tập kèm theo. Khi đọc, sách lưu ý ba điểm cần chú ý:
- Những đặc điểm cho thấy văn bản thuộc thể loại tản văn.
- Vẻ đẹp của đất nước và con người I-ta-li-a (Italia).
- Những cảm xúc của tác giả về đất nước và con người I-ta-li-a.
Mình tóm tắt và phân tích theo ba gợi ý đó:
Tóm tắt nội dung
Tác giả kể về tình yêu của người Ý dành cho những ô cửa sổ – nơi họ chăm chút, trang trí theo sở thích riêng. Đặc biệt là một ô cửa sổ cũ kỹ trên phố Borgo Pio gần Vatican, quanh năm phủ thường xuân, thay sắc theo bốn mùa. Bên dưới có một vòi nước "nước thánh" chảy róc rách suốt bao thế kỷ. Tác giả lặng ngắm khung cảnh ấy, cảm nhận nhịp sống bình yên, ấm áp của con người Rô-ma qua khuôn cửa thân thương.
Gợi ý theo ba điểm chú ý
1. Đặc điểm của thể loại tản văn:
- Ghi chép tản mạn về một điều nhỏ bé (những ô cửa sổ) nhưng giàu suy ngẫm.
- Kết hợp tả cảnh, kể chuyện và bộc lộ cảm xúc cá nhân.
- Lời văn nhẹ nhàng, giàu chất thơ, mạch cảm xúc tự nhiên.
2. Vẻ đẹp đất nước và con người I-ta-li-a:
- Vẻ đẹp cổ kính, lãng mạn của phố phường Rô-ma: tường rêu phong, dây thường xuân, vòi nước cổ, quảng trường San Pietro.
- Con người Ý yêu cái đẹp, chăm chút từng ô cửa, sống chậm rãi, ấm áp, gắn bó với truyền thống.
3. Cảm xúc của tác giả:
- Sự yêu mến, gắn bó tha thiết với khung cảnh và con người nơi đây.
- Tâm hồn tinh tế, nhạy cảm, biết rung động trước những điều bình dị.
Em muốn mình đi sâu phân tích kỹ hơn văn bản Những khuôn cửa dấu yêu hay điền chi tiết hơn cho bảng ở Bài 1 không? Cứ nói nhé.