Giải Toán 7 - Tập 1 trang 41
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn ToĂ¡n · Trang 41–42
Giới thiệu chương và bài học
Trang 40 là trang mở đầu Chương III: Góc và đường thẳng song song (thuộc phần Hình học phẳng) và giới thiệu Bài 8: Góc ở vị trí đặc biệt. Tia phân giác của một góc.
Trang này chủ yếu là nội dung lý thuyết giới thiệu, không có bài tập cần giải.
Trang 41 chứa phần lý thuyết về Hai góc kề bù và các hoạt động khám phá (HĐ1, HĐ2) cùng một câu hỏi thực hành.
Bài 8: Góc ở vị trí đặc biệt. Tia phân giác của một góc
HĐ1 (Hoạt động 1)
Đề bài: Quan sát hình vẽ bên. Em hãy nhận xét quan hệ về đỉnh, về cạnh của hai góc được đánh dấu.
Cách giải
Quan sát hình: Hình vẽ cho thấy hai góc được đánh dấu trên một hình vuông (giống mặt bánh chưng).
Nhận xét:
- Về đỉnh: Hai góc có chung đỉnh (cùng nằm tại một điểm).
- Về cạnh: Hai góc có một cạnh chung, hai cạnh còn lại là hai tia đối nhau (tạo thành một đường thẳng).
Kết luận: Hai góc được đánh dấu có chung đỉnh, có một cạnh chung, và hai cạnh còn lại là hai tia đối nhau.
HĐ2 (Hoạt động 2)
Đề bài: Cho ba tia Ox, Oy, Oz như Hình 3.1, trong đó Ox và Oy là hai tia đối nhau.
a) Em hãy nhận xét quan hệ về đỉnh, về cạnh của hai góc xOz và zOy.
b) Đo rồi tính tổng số đo hai góc xOz và zOy.
Câu a
Cách giải
Phân tích hình 3.1:
- Ba tia Ox, Oy, Oz cùng xuất phát từ điểm O
- Ox và Oy là hai tia đối nhau (nằm trên cùng một đường thẳng, ngược hướng nhau)
- Tia Oz nằm ở một phía của đường thẳng xy
Nhận xét về hai góc xOz và zOy:
| Tiêu chí | Nhận xét |
|---|---|
| Về đỉnh | Hai góc có chung đỉnh O |
| Về cạnh | Hai góc có một cạnh chung là tia Oz |
| Hai cạnh còn lại là Ox và Oy — là hai tia đối nhau |
Kết luận: Hai góc xOz và zOy có chung đỉnh O, có một cạnh chung là Oz, hai cạnh còn lại (Ox và Oy) là hai tia đối nhau.
Câu b
Cách giải
Bước 1: Dùng thước đo góc để đo góc xOz và góc zOy.
(Giả sử khi đo được: góc xOz = 60°, góc zOy = 120°)
Bước 2: Tính tổng số đo hai góc.
Tổng số đo = góc xOz + góc zOy = 60° + 120° = 180°
Kết luận: Tổng số đo hai góc xOz và zOy bằng 180°.
💡 Ghi nhớ: Vì Ox và Oy là hai tia đối nhau nên góc xOy là góc bẹt (bằng 180°). Tia Oz nằm giữa nên: góc xOz + góc zOy = góc xOy = 180°.
Câu hỏi thực hành (Hình 3.2)
Đề bài: Hai góc được đánh dấu trong hình nào dưới đây là hai góc kề bù?
(Hình 3.2 gồm 3 hình: a, b, c)
Cách giải
Nhắc lại định nghĩa: Hai góc kề bù là hai góc có:
- Một cạnh chung
- Hai cạnh còn lại là hai tia đối nhau
Kiểm tra từng hình:
| Hình | Cạnh chung? | Hai cạnh còn lại đối nhau? | Kết luận |
|---|---|---|---|
| a) | Có (cạnh giữa góc 1 và góc 2) | Có (tạo thành đường thẳng) | ✅ Là hai góc kề bù |
| b) | Có | Không (hai cạnh còn lại không thẳng hàng) | ❌ Không phải |
| c) | Không có cạnh chung (góc 1 và góc 2 rời nhau) | Không | ❌ Không phải |
Đáp án: Hình a) có hai góc được đánh dấu là hai góc kề bù.
🎯 Ghi nhớ quan trọng: Hai góc kề bù = Kề nhau + Bù nhau - Kề nhau: Có một cạnh chung, hai cạnh còn lại nằm khác phía so với cạnh chung - Bù nhau: Tổng số đo bằng 180° 💡 Mẹo nhớ: "Kề bù — Kề nhau, bù đủ 180"