Giải Công Nghệ 8 trang 38

Bài 7: Truyền và biến đổi chuyển động (tiếp theo)

Trang này chứa 2 câu hỏi cần giải: 1 câu Luyện tập và 1 câu Khám phá.

---

Câu 1: Luyện tập

Đề bài: Từ công thức 7.1, em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa đường kính bánh đai và số vòng quay của chúng?

Cách giải

Bước 1: Nhắc lại công thức 7.1

Công thức tỉ số truyền của bộ truyền động đai:

i = n₁/n₂ = D₂/D₁

Hay viết cách khác: n₂ = n₁ × (D₁/D₂)

Trong đó:

• n₁: tốc độ quay của bánh dẫn (vòng/phút)
• n₂: tốc độ quay của bánh bị dẫn (vòng/phút)
• D₁: đường kính bánh dẫn
• D₂: đường kính bánh bị dẫn

Bước 2: Phân tích mối quan hệ

Từ công thức n₂ = n₁ × (D₁/D₂), ta thấy:

• Số vòng quay tỉ lệ nghịch với đường kính bánh đai
• Bánh đai nào có đường kính lớn hơn thì quay chậm hơn
• Bánh đai nào có đường kính nhỏ hơn thì quay nhanh hơn

Bước 3: Kết luận

Nhận xét: - Đường kính bánh đai và số vòng quay có mối quan hệ tỉ lệ nghịch với nhau. - Khi D₁ = D₂ → n₁ = n₂ (hai bánh quay cùng tốc độ) - Khi D₁ > D₂ → n₁ < n₂ (bánh bị dẫn quay nhanh hơn bánh dẫn) - Khi D₁ < D₂ → n₁ > n₂ (bánh bị dẫn quay chậm hơn bánh dẫn)

💡 Mẹo nhớ: "Đường kính to – quay chậm, đường kính nhỏ – quay nhanh" (Tỉ lệ nghịch)

---

Câu 2: Khám phá

Đề bài: Quan sát Hình 7.3 và mô tả cấu tạo của truyền động bánh răng; truyền động xích.

Cách giải

Bước 1: Mô tả cấu tạo truyền động bánh răng (Hình 7.3a)

Quan sát hình, truyền động bánh răng gồm 2 bộ phận chính:

Đặc điểm: Hai bánh răng ăn khớp trực tiếp với nhau (răng của bánh này khớp vào rãnh của bánh kia).

Bước 2: Mô tả cấu tạo truyền động xích (Hình 7.3b)

Quan sát hình, truyền động xích gồm 3 bộ phận chính:

Đặc điểm: Hai đĩa xích không tiếp xúc trực tiếp mà được nối với nhau bằng dây xích.

Đáp án: Truyền động bánh răng gồm 2 bộ phận: bánh dẫn và bánh bị dẫn. Hai bánh răng ăn khớp trực tiếp với nhau. Truyền động xích gồm 3 bộ phận: đĩa dẫn, đĩa bị dẫn và xích. Xích là bộ phận trung gian nối hai đĩa với nhau.

💡 Mẹo nhớ: - Bánh răng: 2 bộ phận (ăn khớp trực tiếp) - Truyền xích: 3 bộ phận (có thêm xích nối)

---

🎯 Ghi nhớ: - Truyền động đai: Tỉ số truyền i = n₁/n₂ = D₂/D₁ → Đường kính và số vòng quay tỉ lệ nghịch - Truyền động ăn khớp: Tỉ số truyền i = n₁/n₂ = Z₂/Z₁ → Số răng và số vòng quay tỉ lệ nghịch - Bánh răng ít răng hơn sẽ quay nhanh hơn - Truyền động xích dùng khi hai trục cách xa nhau (như xe đạp, xe máy)