Giải Công Nghệ 8 trang 83
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn CĂ´ng Nghệ · Trang 83–84
⚠️ Lưu ý: Hai trang trong ảnh là trang 82 và 83. Mình sẽ giải đầy đủ tất cả câu hỏi KHÁM PHÁ và THỰC HÀNH có trong hai trang này.
Câu 1 (Khám phá – Hình 16.7)
Đề bài: Quan sát Hình 16.7, xác định vị trí cổng đầu vào nguồn cấp và cổng đầu ra điều khiển của mô đun cảm biến nhiệt độ.
Cách giải
Mô đun cảm biến nhiệt độ XH W1209 có 4 đầu nối nằm ở hàng dưới cùng. Ta chia làm 2 nhóm cổng.
Cổng đầu ra điều khiển (nằm bên trái):
- Tiếp điểm K0
- Tiếp điểm K1
Đây là hai tiếp điểm đóng/mở dùng để điều khiển thiết bị bên ngoài (ví dụ bật/tắt quạt).
Cổng nối nguồn cấp cho mô đun (nằm bên phải):
- Đầu nối GND: nối với cực âm (–) của nguồn
- Đầu nối +12 V: nối với cực dương (+) của nguồn
Đây là hai đầu cấp điện để mô đun hoạt động.
Đáp án: - Cổng đầu ra điều khiển gồm: tiếp điểm K0 và K1 (ở phía bên trái hàng đầu nối). - Cổng nối nguồn cấp gồm: đầu GND nối cực (–) và đầu +12 V nối cực (+) (ở phía bên phải hàng đầu nối).
💡 Mẹo nhớ: "K trước – nguồn sau". Hai chữ K (K0, K1) là Kiểm soát đầu ra; còn GND và +12 V là nguồn nuôi mô đun.
Câu 2 (Khám phá – Hình 16.9)
Đề bài: Quan sát Hình 16.9 và nêu tên các thành phần chính của mạch điện điều khiển quạt điện sử dụng mô đun cảm biến nhiệt độ.
Cách giải
Nhìn vào sơ đồ Hình 16.9, ta thấy mạch điện gồm các thành phần chính sau:
| TT | Thành phần | Vai trò |
|---|---|---|
| 1 | Nguồn một chiều 12 V | Cấp điện cho cả mạch |
| 2 | Công tắc | Đóng/ngắt nguồn cấp cho mạch |
| 3 | Mô đun cảm biến nhiệt độ (XH W1209) | Đo nhiệt độ và điều khiển bật/tắt quạt theo mức cài đặt |
| 4 | Quạt điện 12 V | Thiết bị được điều khiển (phụ tải) |
| 5 | Dây dẫn | Nối các thành phần lại với nhau |
Cách hoạt động ngắn gọn: nguồn 12 V cấp điện qua công tắc tới mô đun. Mô đun đo nhiệt độ nhờ đầu dò cảm biến. Khi nhiệt độ vượt mức cài đặt, tiếp điểm đầu ra đóng lại, quạt được bật để làm mát.
Đáp án: Các thành phần chính gồm: nguồn một chiều 12 V, công tắc, mô đun cảm biến nhiệt độ XH W1209, quạt điện 12 V và dây dẫn nối mạch.
💡 Mẹo nhớ: Câu "Nguồn – Công – Mô – Quạt": Nguồn cấp điện, Công tắc đóng ngắt, Mô đun điều khiển, Quạt chạy.
Câu 3 (Thực hành – Bước 3: Chuẩn bị)
Đề bài: Lập dự trù và chuẩn bị các dụng cụ, vật liệu và thiết bị theo Bảng 16.3.
Cách giải
Bảng dự trù đầy đủ các dụng cụ, vật liệu và thiết bị cần chuẩn bị như sau:
Bảng 16.3. Bảng dự trù các dụng cụ, vật liệu và thiết bị
| TT | Tên gọi | Đơn vị | Số lượng |
|---|---|---|---|
| 1 | Tua vít | Cái | 01 |
| 2 | Công tắc | Cái | 01 |
| 3 | Quạt điện 12 V | Cái | 01 |
| 4 | Kìm tuốt dây điện | Cái | 01 |
| 5 | Băng dính cách điện | Cuộn | 01 |
| 6 | Dây điện 1,5 mm² | Bộ | 01 |
| 7 | Nguồn một chiều 12 V | Bộ | 01 |
| 8 | Mô đun cảm biến nhiệt độ XH W1209 | Bộ | 01 |
Có thể chia làm 2 nhóm cho dễ chuẩn bị:
- Dụng cụ thi công: tua vít, kìm tuốt dây điện, băng dính cách điện.
- Vật liệu và thiết bị của mạch: công tắc, quạt điện 12 V, dây điện 1,5 mm², nguồn một chiều 12 V, mô đun cảm biến nhiệt độ XH W1209.
Đáp án: Chuẩn bị đủ 8 mục theo Bảng 16.3, mỗi mục 01 đơn vị: tua vít, công tắc, quạt 12 V, kìm tuốt dây, băng dính cách điện, dây điện 1,5 mm², nguồn 12 V và mô đun cảm biến nhiệt độ XH W1209.
💡 Mẹo nhớ: Trước khi làm, hãy "đếm đủ 8 món" theo bảng. Thiếu một món là mạch khó hoàn thành.
Câu 4 (Thực hành – Bước 4: Lắp ráp mạch điện)
Đề bài: Tiến hành lắp ráp mạch điện điều khiển quạt điện sử dụng mô đun cảm biến nhiệt độ theo sơ đồ trong Hình 16.9.
Cách giải
Đây là bài thực hành lắp ráp. Dựa theo sơ đồ Hình 16.9, ta lắp theo trình tự sau:
Bước a – Tuốt và chuẩn bị dây:
Dùng kìm tuốt dây điện 1,5 mm², bóc lớp vỏ cách điện ở hai đầu mỗi đoạn dây để lộ phần lõi đồng.
Bước b – Nối nguồn cấp cho mô đun:
- Nối cực dương (+) của nguồn 12 V qua công tắc rồi tới đầu +12 V của mô đun.
- Nối cực âm (–) của nguồn 12 V tới đầu GND của mô đun.
Như vậy công tắc nằm trên dây dương để đóng/ngắt nguồn cho cả mạch.
Bước c – Nối quạt vào đầu ra điều khiển:
- Quạt 12 V được nối qua hai tiếp điểm đầu ra K0 và K1 của mô đun, kết hợp với nguồn 12 V.
- Khi mô đun đóng tiếp điểm K0–K1, quạt được cấp điện và quay.
Bước d – Gắn cảm biến nhiệt độ:
Cắm đầu dò cảm biến nhiệt độ vào jack cắm trên mô đun. Đặt đầu dò ở vị trí cần đo nhiệt độ.
Bước e – Cố định và cách điện:
Vặn chặt các vít đầu nối bằng tua vít. Dùng băng dính cách điện quấn kín các mối nối hở để bảo đảm an toàn.
Bước f – Kiểm tra lại:
Rà soát toàn bộ các mối nối, bảo đảm đúng cực, chắc chắn và không chạm chập trước khi cấp nguồn.
Đáp án (tóm tắt sơ đồ nối dây): - Cực (+) nguồn → công tắc → đầu +12 V của mô đun. - Cực (–) nguồn → đầu GND của mô đun. - Quạt 12 V nối qua tiếp điểm đầu ra K0 – K1 (cùng nguồn 12 V). - Cắm đầu dò cảm biến vào mô đun. - Vặn chặt mối nối, bọc cách điện, kiểm tra an toàn rồi mới cấp điện.
💡 Mẹo nhớ: "Nguồn vào +12V/GND, quạt ra K0/K1". Đầu vào nuôi mô đun, đầu ra điều khiển quạt — không lẫn hai nhóm này với nhau.
🎯 Ghi nhớ: - Mô đun XH W1209 có 2 nhóm cổng: cổng nguồn cấp (+12 V, GND) và cổng đầu ra điều khiển (K0, K1). - Mạch điều khiển quạt gồm 5 thành phần chính: nguồn 12 V, công tắc, mô đun cảm biến, quạt 12 V và dây dẫn. - Nguyên lý: cảm biến đo nhiệt độ → so với mức cài đặt → mô đun tự động bật hoặc tắt quạt. - Khi lắp ráp phải nối đúng cực, vặn chắc, bọc cách điện và kiểm tra an toàn trước khi cấp nguồn.