Giải Giáo Dục Công Dân 8 trang 23
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn GiĂ¡o Dục CĂ´ng DĂ¢n · Trang 23–24
Đây là nội dung thuộc Bài "Bảo vệ lẽ phải" – Giáo dục công dân 8 (bộ Kết nối tri thức với cuộc sống).
Tóm tắt lý thuyết
- Lẽ phải là những điều đúng đắn, phù hợp với đạo lí và lợi ích chung của xã hội.
- Bảo vệ lẽ phải là tôn trọng, giữ gìn, tuân thủ và hành động theo những điều đúng đắn; đồng thời dám lên tiếng, đấu tranh chống lại cái sai, cái xấu.
- Việc bảo vệ lẽ phải giúp con người có cách ứng xử đúng đắn, góp phần xây dựng xã hội công bằng, lành mạnh, tốt đẹp.
Bài 1: Câu chuyện về Chánh án Pe-rin Lao-ri (Trang 21)
Phần cuối câu chuyện cho biết: dù xúc động trước lá thư của người bạn cũ (mẹ của bị cáo), Chánh án Pe-rin Lao-ri vẫn kí vào tờ giấy thi hành án, giữ đúng kỉ cương phép nước. Nhưng ông gửi kèm một tấm séc bằng tiền của chính mình để giúp bà nộp phạt và trả án phí.
a) Chánh án Pe-rin Lao-ri đã làm gì khi nhận được lá thư của người bạn thời thơ ấu? Việc làm đó của ông có ý nghĩa gì?
Lời giải:
- Việc làm của ông:
- Vẫn kí vào tờ giấy thi hành án, xử phạt đúng theo pháp luật, không vì tình riêng mà bao che.
- Đồng thời tự nguyện gửi tấm séc bằng tiền của mình để giúp bà bạn cũ có tiền nộp phạt và thanh toán án phí.
- Ý nghĩa:
- Thể hiện sự công bằng, trung thực và tôn trọng pháp luật – ông không để tình cảm cá nhân làm sai lệch công lí.
- Đồng thời thể hiện tấm lòng nhân ái, sự cảm thông với hoàn cảnh khó khăn của người khác.
- Đây là cách ứng xử vừa hợp lí (đúng pháp luật) vừa hợp tình (giàu lòng nhân hậu), là tấm gương về bảo vệ lẽ phải.
b) Theo em, thế nào là bảo vệ lẽ phải?
Lời giải:
Bảo vệ lẽ phải là công nhận, ủng hộ, tuân theo và bảo vệ những điều đúng đắn, phù hợp với đạo lí và lợi ích chung; biết điều chỉnh suy nghĩ, hành vi của mình theo hướng tích cực; đồng thời dám lên tiếng, đấu tranh chống lại những điều sai trái.
c) Nêu lí do của sự cần thiết phải bảo vệ lẽ phải.
Lời giải:
- Giúp mỗi người có cách ứng xử đúng đắn, sống trung thực, công bằng và tử tế hơn.
- Góp phần đẩy lùi cái sai, cái xấu, cái ác trong xã hội.
- Củng cố niềm tin của con người vào công lí, lẽ công bằng.
- Góp phần xây dựng một xã hội văn minh, lành mạnh và tốt đẹp hơn.
Bài 2: Những việc cần làm để bảo vệ lẽ phải (Trang 21 – 22)
Quan sát 3 bức tranh và trả lời câu hỏi.
Nội dung các bức tranh:
| Tranh | Tình huống |
|---|---|
| 1 | Một bạn nói: "Tớ có bằng chứng để khẳng định bạn Yến bị đổ oan. Nhưng kệ bạn ấy." Bạn kia đáp lại: "Không được, dù thế nào đi nữa thì bạn cũng phải minh oan cho bạn ấy. Nếu không, tớ sẽ nhờ thầy giáo can thiệp." |
| 2 | Một bạn học sinh đến cơ quan công an báo: "Thưa chú, có chiếc xe gây tai nạn rồi bỏ chạy. Cháu đã ghi lại biển số xe ạ!" Chú công an cảm ơn và sẽ tìm ra thủ phạm. |
| 3 | Người con phạm tội bị công an dẫn đi. Người mẹ hỏi người cha: "Sao anh không làm gì để cứu con mình?" Người cha trả lời: "Con mình sai thì phải chịu hình phạt của pháp luật." |
a) Hãy chỉ ra những lời nói, việc làm thể hiện bảo vệ lẽ phải trong những bức tranh trên.
Lời giải:
- Tranh 1: Bạn nữ kiên quyết nói "phải minh oan cho bạn ấy" và sẵn sàng nhờ thầy giáo can thiệp. Đây là hành động dũng cảm bảo vệ sự thật, bênh vực người bị oan, không thờ ơ trước cái sai.
- Tranh 2: Bạn học sinh chủ động ghi lại biển số xe gây tai nạn rồi bỏ chạy và đến báo công an. Đây là việc làm trung thực, dũng cảm, góp phần giúp pháp luật tìm ra người có lỗi.
- Tranh 3: Người cha không bao che cho con mà thừa nhận "con mình sai thì phải chịu hình phạt của pháp luật". Đây là thái độ tôn trọng pháp luật, đặt lẽ phải lên trên tình cảm riêng.
b) Theo em, học sinh cần làm gì để bảo vệ lẽ phải?
Lời giải:
- Tôn trọng và làm theo những điều đúng đắn; sống trung thực, công bằng, dám nhận lỗi và sửa lỗi.
- Mạnh dạn nói lên sự thật, bênh vực bạn bị đối xử bất công, không thờ ơ trước cái sai.
- Phê phán, đấu tranh với những hành vi sai trái như gian lận, bắt nạt, dối trá.
- Biết tìm sự giúp đỡ từ thầy cô, người lớn hoặc cơ quan chức năng khi gặp việc vượt quá khả năng của mình.
- Tuân thủ nội quy trường lớp và pháp luật, làm gương cho bạn bè cùng noi theo.
Tổng kết: phần này muốn các em hiểu rằng bảo vệ lẽ phải không chỉ là "biết điều gì đúng" mà còn phải dám hành động vì điều đúng, ngay cả khi việc đó khó khăn hoặc đụng đến tình cảm cá nhân.
