HocKhaThư viện lời giải bài tập

Giải Giáo Dục Công Dân 8 trang 63

Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn GiĂ¡o Dục CĂ´ng DĂ¢n · Trang 63–64

Nội dung chính

Trang 63 trình bày các quy định pháp luật về lao động chưa thành niên, bao gồm:

  • Các công việc bị cấm (lặn biển, đánh bắt thủy hải sản xa bờ, công việc gây tổn hại thể lực, trí lực, nhân cách)
  • Các nơi cấm sử dụng lao động từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi (dưới nước, dưới lòng đất, công trường xây dựng, cơ sở giết mổ gia súc, sòng bạc, quán bar, vũ trường...)

Kèm theo là 4 bức tranh minh họa các tình huống về lao động chưa thành niên.

Câu a

Đề bài: Em hãy cho biết các nhân vật trong những bức tranh trên đã thực hiện quy định của pháp luật về lao động chưa thành niên như thế nào?

Cách giải

Phân tích từng bức tranh:

Tranh 1:

  • Tình huống: Một em nhỏ đang làm việc nặng nhọc (đẩy xe gạch) tại công trường xây dựng. Em xin nghỉ vì mệt nhưng người lớn quát: "Không được! Làm nhanh lên!"
  • Nhận xét: Người sử dụng lao động đã vi phạm pháp luật vì:
  • Sử dụng lao động chưa thành niên làm việc tại công trường xây dựng (nơi bị cấm)
  • Bắt trẻ em làm công việc nặng nhọc, không cho nghỉ ngơi
  • Đây là hành vi bóc lột sức lao động trẻ em

Tranh 2:

  • Tình huống: Một người lớn hướng dẫn các em học sinh dọn dẹp, xếp gọn gàng sau khi phá dỡ xong.
  • Nhận xét: Đây là hoạt động phù hợp với lứa tuổi. Các em tham gia lao động nhẹ nhàng, có sự hướng dẫn của người lớn, mang tính giáo dục và rèn luyện kỹ năng.

Tranh 3:

  • Tình huống: Một phụ huynh đồng ý cho con làm việc tại một cơ sở nào đó: "Tôi đồng ý cho con tôi làm việc ở đây."
  • Nhận xét: Cần xem xét công việc có phù hợp với độ tuổi và sức khỏe của trẻ không. Nếu công việc nằm trong danh mục bị cấm thì cả phụ huynh và người sử dụng lao động đều vi phạm pháp luật.

Tranh 4:

  • Tình huống: Tại một xưởng sản xuất, người phụ nữ từ chối nhận trẻ em vào làm việc: "Cô không nhận cháu được, công việc ở đây liên quan hóa chất độc hại, không phù hợp với độ tuổi và sức khỏe của cháu."
  • Nhận xét: Người sử dụng lao động đã thực hiện đúng pháp luật vì:
  • Từ chối sử dụng lao động chưa thành niên vào công việc độc hại
  • Bảo vệ sức khỏe và sự phát triển của trẻ em
Đáp án tổng hợp: - Tranh 1: Vi phạm pháp luật - bóc lột lao động trẻ em tại công trường xây dựng - Tranh 2: Thực hiện đúng - lao động nhẹ nhàng, phù hợp lứa tuổi - Tranh 3: Cần cân nhắc - phụ thuộc vào loại công việc cụ thể - Tranh 4: Thực hiện đúng - từ chối nhận trẻ em làm công việc độc hại

Câu b

Đề bài: Hãy kể thêm những quy định của pháp luật về lao động vị thành niên.

Cách giải

Một số quy định quan trọng của pháp luật về lao động chưa thành niên:

1. Về độ tuổi lao động:

  • Người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi được gọi là lao động chưa thành niên
  • Người từ đủ 13 tuổi đến chưa đủ 15 tuổi chỉ được làm công việc nhẹ theo danh mục do Bộ Lao động quy định

2. Về thời gian làm việc:

  • Người chưa đủ 15 tuổi: không quá 4 giờ/ngày và 20 giờ/tuần
  • Người từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi: không quá 8 giờ/ngày và 40 giờ/tuần
  • Không được làm thêm giờ, làm việc ban đêm

3. Về hợp đồng lao động:

  • Phải có sự đồng ý bằng văn bản của cha mẹ hoặc người giám hộ
  • Hợp đồng phải ghi rõ thời gian làm việc, nghỉ ngơi phù hợp

4. Về các công việc bị cấm:

  • Mang, vác vật nặng vượt quá thể trạng
  • Sản xuất, kinh doanh cồn, rượu, bia, thuốc lá
  • Sản xuất, sử dụng hóa chất độc hại
  • Làm việc ở nơi ảnh hưởng xấu đến nhân cách

5. Về quyền lợi:

  • Được bảo đảm điều kiện làm việc an toàn
  • Được khám sức khỏe định kỳ (ít nhất 6 tháng/lần)
  • Được học văn hóa, học nghề
Đáp án: Pháp luật quy định chặt chẽ về độ tuổi, thời gian làm việc, loại công việc được phép, yêu cầu có sự đồng ý của phụ huynh, và đảm bảo quyền lợi về sức khỏe, học tập cho lao động chưa thành niên.

Phần 4: Quyền và nghĩa vụ cơ bản của các bên khi tham gia hợp đồng lao động

a) Quyền và nghĩa vụ cơ bản của người lao động

Trang 64 trình bày Điều 5 - Bộ luật Lao động năm 2019 về quyền và nghĩa vụ của người lao động.

Đây là phần lý thuyết cung cấp thông tin để học sinh đọc và trả lời câu hỏi ở các trang tiếp theo.

Tóm tắt nội dung chính:

Quyền của người lao động (7 quyền):

  1. Tự do lựa chọn việc làm, nơi làm việc, nghề nghiệp
  2. Hưởng lương phù hợp, được bảo hộ lao động, nghỉ phép
  3. Thành lập, gia nhập tổ chức đại diện người lao động
  4. Từ chối làm việc nếu có nguy cơ đe dọa tính mạng, sức khỏe
  5. Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động
  6. Đình công
  7. Các quyền khác theo quy định pháp luật

Nghĩa vụ của người lao động (3 nghĩa vụ):

  1. Thực hiện hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể
  2. Chấp hành kỷ luật, nội quy lao động
  3. Thực hiện quy định về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, an toàn vệ sinh lao động
💡 Mẹo nhớ: - Lao động chưa thành niên = Dưới 18 tuổi - Công thức nhớ nơi cấm: "Dưới đất - Dưới nước - Xây dựng - Giết mổ - Giải trí người lớn" (5D-X-G-G) - Quyền người lao động: "Chọn việc - Hưởng lương - Tham gia tổ chức - Từ chối nguy hiểm - Nghỉ việc - Đình công"
🎯 Ghi nhớ: - Pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt lao động chưa thành niên khỏi bị bóc lột và làm công việc nguy hiểm - Người sử dụng lao động phải tuân thủ các quy định về độ tuổi, thời gian, loại công việc - Người lao động có cả quyền lợi và nghĩa vụ khi tham gia quan hệ lao động
Chế độ đọc sách →