Giải Giáo Dục Công Dân 8 trang 65

Hai trang này nằm trong bài học về quyền và nghĩa vụ lao động của công dân, cụ thể là phần quy định pháp luật đối với lao động chưa thành niên và quyền – nghĩa vụ của người lao động. Mình sẽ tóm tắt lý thuyết rồi giải các câu hỏi nhé.

(Lưu ý nhỏ: ảnh gửi lên là trang 63 và 64 của sách, nên mình ghi đúng số trang trong ảnh thay vì 65–66.)

Phần lý thuyết: Những công việc, nơi làm việc cấm sử dụng lao động chưa thành niên

Đây là phần tiếp nối danh sách quy định của pháp luật về lao động chưa thành niên.

Các công việc cấm sử dụng người chưa đủ 18 tuổi (mục g, h):

• g) Lặn biển, đánh bắt thuỷ, hải sản xa bờ.
• h) Công việc khác gây tổn hại đến sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách của người chưa thành niên.

Cấm sử dụng người lao động từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi làm việc ở các nơi:

• a) Dưới nước, dưới lòng đất, trong hang động, trong đường hầm.
• b) Công trường xây dựng.
• c) Cơ sở giết mổ gia súc.
• d) Sòng bạc, quán bar, vũ trường, phòng hát karaoke, khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở tắm hơi, cơ sở xoa bóp; điểm kinh doanh xổ số, dịch vụ trò chơi điện tử.
• đ) Nơi làm việc khác gây tổn hại đến sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách của người chưa thành niên.

Tóm lại: Pháp luật bảo vệ lao động chưa thành niên bằng cách cấm những công việc nặng nhọc, nguy hiểm, độc hại hoặc môi trường không lành mạnh, ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ và sự phát triển toàn diện của các em.

Bài tập: Quan sát các bức tranh và trả lời câu hỏi

Trang sách có 4 bức tranh minh hoạ các tình huống lao động chưa thành niên:

Câu a) Các nhân vật trong tranh đã thực hiện quy định pháp luật về lao động chưa thành niên như thế nào?

Lời giải:

• Tranh 1: Người chủ đã vi phạm pháp luật. Bắt trẻ em đẩy xe gạch nặng ở công trường xây dựng là công việc nặng nhọc, nguy hiểm, lại còn không cho nghỉ ngơi khi em đã mệt. Đây là việc cấm sử dụng lao động chưa thành niên.

• Tranh 2: Người lớn cũng vi phạm pháp luật. Giao cho các em việc phá dỡ công trình và xếp dọn vật liệu là công việc nặng, dễ gây tai nạn, không phù hợp với sức khoẻ và độ tuổi của các em.

• Tranh 3: Việc phụ huynh ký đồng ý chỉ hợp pháp khi đứa trẻ đủ độ tuổi lao động theo quy định và công việc phù hợp, an toàn. Nếu công việc ở kho hàng nặng nhọc hoặc em chưa đủ tuổi thì việc này vẫn vi phạm pháp luật. Đây là tình huống cần cân nhắc kỹ.

• Tranh 4: Cô chủ đã thực hiện đúng pháp luật. Cô từ chối nhận em vào làm vì công việc liên quan hoá chất độc hại, không phù hợp với độ tuổi và sức khoẻ. Đây là hành động thể hiện sự tôn trọng và bảo vệ quyền lợi của lao động chưa thành niên.

Câu b) Hãy kể thêm những quy định của pháp luật về lao động vị thành niên

Lời giải:

• Người chưa đủ 13 tuổi chỉ được làm các công việc nghệ thuật, thể dục, thể thao nhưng không làm tổn hại đến sự phát triển và phải có sự đồng ý của cơ quan chuyên môn.
• Người từ đủ 13 đến chưa đủ 15 tuổi chỉ được làm công việc nhẹ theo danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định.
• Người từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi không được làm những công việc, ở những nơi gây hại đến sức khoẻ, an toàn, đạo đức.
• Thời giờ làm việc của người chưa đủ 15 tuổi không quá 4 giờ/ngày và 20 giờ/tuần; người từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi không quá 8 giờ/ngày và 40 giờ/tuần.
• Khi sử dụng lao động chưa thành niên phải có sự đồng ý bằng văn bản của người chưa thành niên và người đại diện theo pháp luật (cha mẹ hoặc người giám hộ).
• Người sử dụng lao động phải tạo điều kiện để người chưa thành niên được học văn hoá, học nghề.

Phần lý thuyết: Quyền và nghĩa vụ cơ bản của người lao động (Bộ luật Lao động 2019, Điều 5)

Đây là phần thông tin để các em đọc và làm cơ sở trả lời câu hỏi ở phần sau của bài.

Quyền của người lao động:

• Được làm việc, tự do chọn việc làm, nơi làm việc, nghề nghiệp; không bị phân biệt đối xử, cưỡng bức lao động, quấy rối tình dục.
• Được hưởng lương phù hợp với trình độ; được bảo hộ lao động, làm việc trong điều kiện an toàn; được nghỉ theo chế độ, nghỉ hằng năm có lương và hưởng phúc lợi tập thể.
• Được thành lập, gia nhập tổ chức đại diện người lao động; tham gia đối thoại, thương lượng tập thể.
• Được từ chối làm việc nếu có nguy cơ rõ ràng đe doạ tính mạng, sức khoẻ.
• Được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.
• Được đình công.
• Các quyền khác theo quy định pháp luật.

Nghĩa vụ của người lao động:

• Thực hiện hợp đồng lao động, thoả ước lao động tập thể và các thoả thuận hợp pháp khác.
• Chấp hành kỉ luật lao động, nội quy lao động; tuân theo sự quản lí, điều hành, giám sát của người sử dụng lao động.
• Thực hiện quy định pháp luật về lao động, việc làm, giáo dục nghề nghiệp, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và an toàn, vệ sinh lao động.

Phần này chưa có câu hỏi yêu cầu giải trên trang 64, các câu hỏi của mục 4 sẽ nằm ở những trang tiếp theo của sách. Khi bạn gửi trang sau, mình sẽ giải tiếp giúp nhé.