Giải Giáo Dục Công Dân 8 trang 17
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn GiĂ¡o Dục CĂ´ng DĂ¢n · Trang 17–18
PHẦN 1: BÀI TẬP TRANG 15 (Tiếp theo Bài 2 – Tôn trọng sự đa dạng của các dân tộc)
Câu e)
Đề bài: Với niềm đam mê du lịch, chụp ảnh và tìm hiểu văn hoá các dân tộc, chị N (người Pháp) đã cùng một người bạn dành gần 3 năm đi xuyên Việt, xây dựng bộ ảnh đặc trưng của 54 dân tộc Việt Nam.
Cách giải
Nhận xét: Hành động của chị N thể hiện sự tôn trọng đa dạng văn hoá các dân tộc.
Giải thích:
- Chị N dù là người nước ngoài (Pháp) nhưng dành thời gian, công sức để tìm hiểu và ghi lại nét đẹp văn hoá của 54 dân tộc Việt Nam.
- Việc làm này giúp quảng bá, lưu giữ và tôn vinh bản sắc văn hoá đa dạng của các dân tộc.
- Đây là biểu hiện tích cực của việc tôn trọng sự đa dạng dân tộc và văn hoá.
Câu g)
Đề bài: Bố mẹ bạn H không xem các chương trình nghệ thuật nước ngoài mà chỉ xem chương trình nghệ thuật Việt Nam vì cho rằng như vậy mới là giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc.
Cách giải
Nhận xét: Quan điểm của bố mẹ bạn H chưa đúng, thể hiện sự thiếu cởi mở với văn hoá các dân tộc khác.
Giải thích:
- Giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc là điều đúng đắn, cần thiết.
- Tuy nhiên, tôn trọng sự đa dạng văn hoá nghĩa là vừa giữ gìn văn hoá của mình, vừa tìm hiểu, trân trọng văn hoá của các dân tộc khác.
- Xem chương trình nghệ thuật nước ngoài không có nghĩa là mất đi bản sắc, mà giúp mở rộng hiểu biết, học hỏi cái hay từ các nền văn hoá khác.
- Bố mẹ bạn H nên cởi mở hơn, kết hợp giữa giữ gìn văn hoá dân tộc và tiếp thu tinh hoa văn hoá thế giới.
Câu 2
Đề bài: Em sẽ xử lí như thế nào nếu là nhân vật trong các tình huống sau?
a) Anh S mang trong mình dòng máu Việt Nam và Mỹ gốc Phi nên bị một số bạn trong lớp trêu chọc về màu da.
Cách giải
Cách xử lí: Nếu em là anh S, em sẽ bình tĩnh, tự tin và lên tiếng phản đối hành vi trêu chọc đó.
Cụ thể:
- Bước 1: Giữ bình tĩnh, không tức giận hay đánh nhau.
- Bước 2: Nói rõ với các bạn rằng việc trêu chọc về màu da là hành vi kì thị, phân biệt chủng tộc, gây tổn thương cho người khác.
- Bước 3: Tự hào về nguồn gốc của mình. Mỗi người đều có quyền bình đẳng, không phân biệt màu da, dân tộc.
- Bước 4: Nếu các bạn không dừng lại, báo với thầy cô giáo hoặc bố mẹ để được hỗ trợ.
- Lí do: Mọi người đều bình đẳng. Trêu chọc về màu da là vi phạm quyền được tôn trọng của mỗi người và đi ngược lại tinh thần tôn trọng sự đa dạng dân tộc.
b) Bạn M rất thích đọc sách về các dân tộc, các nền văn hoá trên thế giới nhưng bố mẹ lại yêu cầu phải dành thời gian để học các môn học chính khoá trong nhà trường.
Cách giải
Cách xử lí: Nếu em là bạn M, em sẽ sắp xếp thời gian hợp lí để vừa hoàn thành tốt việc học chính khoá, vừa dành thời gian đọc sách tìm hiểu văn hoá.
Cụ thể:
- Bước 1: Lắng nghe và tôn trọng ý kiến của bố mẹ. Bố mẹ lo lắng cho việc học là điều chính đáng.
- Bước 2: Lập thời gian biểu cụ thể: ưu tiên hoàn thành bài vở, học tập trên lớp trước.
- Bước 3: Sau khi hoàn thành nhiệm vụ học tập, dành thời gian rảnh để đọc sách về văn hoá các dân tộc.
- Bước 4: Giải thích với bố mẹ rằng việc đọc sách tìm hiểu văn hoá cũng giúp mở rộng kiến thức, hỗ trợ cho việc học (môn Lịch sử, Địa lí, GDCD...).
- Lí do: Cả hai việc đều quan trọng. Học tốt các môn chính khoá là nhiệm vụ chính, còn tìm hiểu văn hoá là sở thích lành mạnh, bổ ích, cần cân bằng hài hoà.
Câu 3
Đề bài: Em hãy cùng các bạn xây dựng một tiểu phẩm về chủ đề phê phán những hành vi kì thị, phân biệt chủng tộc và văn hoá.
Cách giải
Gợi ý xây dựng tiểu phẩm:
Tên tiểu phẩm: "Bạn bè không phân biệt"
Nhân vật:
- An: học sinh Việt Nam
- John: học sinh mới chuyển đến, bố là người Mỹ, mẹ là người Việt
- Hùng, Lan: bạn cùng lớp
Nội dung tóm tắt:
- Cảnh 1: John mới chuyển đến lớp. Hùng và Lan thì thầm, trêu chọc John vì ngoại hình khác biệt (tóc xoăn, da ngăm). Hùng nói: "Trông bạn ấy khác lạ quá, không giống người Việt mình."
- Cảnh 2: An thấy John buồn, ngồi một mình. An chủ động đến làm quen, hỏi thăm và mời John cùng chơi.
- Cảnh 3: An nói với Hùng và Lan: "Các bạn ơi, mỗi người có một ngoại hình khác nhau, điều đó không quan trọng. Quan trọng là tấm lòng. Trêu chọc bạn vì màu da là kì thị, làm bạn ấy rất buồn."
- Cảnh 4: Hùng và Lan nhận ra sai lầm, xin lỗi John. Cả nhóm cùng chơi vui vẻ. John chia sẻ về văn hoá Mỹ, các bạn chia sẻ về văn hoá Việt Nam.
Bài học rút ra: Không nên kì thị, phân biệt người khác vì màu da, dân tộc. Hãy tôn trọng sự đa dạng và đối xử bình đẳng với tất cả mọi người.
Câu 4
Đề bài: Em hãy nêu những việc nên làm và không nên làm để thể hiện tôn trọng sự đa dạng của các dân tộc và giải thích tại sao.
Cách giải
Những việc NÊN làm:
| STT | Việc nên làm | Giải thích |
|---|---|---|
| 1 | Tìm hiểu phong tục, tập quán, văn hoá của các dân tộc khác | Giúp mở rộng hiểu biết, thêm trân trọng sự đa dạng |
| 2 | Tôn trọng ngôn ngữ, trang phục, tín ngưỡng của các dân tộc | Thể hiện sự văn minh, bình đẳng giữa các dân tộc |
| 3 | Đối xử bình đẳng, thân thiện với mọi người không phân biệt dân tộc | Mọi người đều có quyền được tôn trọng như nhau |
| 4 | Tham gia các hoạt động giao lưu văn hoá | Tăng cường hiểu biết, đoàn kết giữa các dân tộc |
| 5 | Lên tiếng phản đối hành vi kì thị, phân biệt chủng tộc | Bảo vệ quyền bình đẳng, ngăn chặn hành vi sai trái |
Những việc KHÔNG NÊN làm:
| STT | Việc không nên làm | Giải thích |
|---|---|---|
| 1 | Chê bai, coi thường phong tục, văn hoá của dân tộc khác | Gây tổn thương, chia rẽ giữa các dân tộc |
| 2 | Trêu chọc, phân biệt người khác vì màu da, ngoại hình | Đây là hành vi kì thị, vi phạm quyền bình đẳng |
| 3 | Áp đặt văn hoá của mình lên người khác | Mỗi dân tộc có quyền giữ gìn bản sắc riêng |
| 4 | Từ chối tìm hiểu, khép kín với văn hoá bên ngoài | Dẫn đến thiếu hiểu biết, dễ có định kiến sai lầm |
| 5 | Lan truyền thông tin sai lệch, xúc phạm về các dân tộc | Gây hiểu lầm, kích động thù hận giữa các dân tộc |
PHẦN VẬN DỤNG (Trang 15)
Câu 1
Đề bài: Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 từ) giới thiệu về một nét văn hoá đặc sắc của một dân tộc trên thế giới.
Cách giải
Đoạn văn mẫu: Lễ hội hoa anh đào (Hanami) của người Nhật Bản
Nhật Bản là đất nước nổi tiếng với nền văn hoá phong phú, độc đáo. Một trong những nét văn hoá đặc sắc nhất của người Nhật là lễ hội ngắm hoa anh đào, gọi là "Hanami". Hằng năm, vào khoảng tháng 3 đến tháng 4, khi mùa xuân về, hoa anh đào nở rộ khắp nơi, người Nhật có truyền thống cùng gia đình, bạn bè ra công viên, ven sông để ngắm hoa và tổ chức picnic dưới tán cây anh đào.
Hoa anh đào (sakura) được coi là quốc hoa của Nhật Bản, tượng trưng cho vẻ đẹp mong manh và sự ngắn ngủi của cuộc sống. Hoa nở rực rỡ nhưng chỉ trong vài ngày rồi rụng, nhắc nhở con người trân trọng từng khoảnh khắc hiện tại. Trong mùa Hanami, các con đường, công viên phủ một màu hồng phấn tuyệt đẹp. Mọi người quây quần bên nhau, thưởng thức đồ ăn truyền thống, hát hò vui vẻ.
Lễ hội Hanami không chỉ là dịp thưởng ngoạn thiên nhiên mà còn thể hiện tinh thần yêu cái đẹp, trân trọng thiên nhiên và gắn kết cộng đồng của người Nhật. Đây là nét văn hoá đáng ngưỡng mộ và học hỏi.
(Khoảng 200 từ)
Câu 2
Đề bài: Thiết kế hoặc sưu tầm hình ảnh thể hiện sự đa dạng của các dân tộc và các nền văn hoá trên thế giới.
Cách giải
Gợi ý thực hiện:
Cách 1 — Sưu tầm hình ảnh:
- Tìm trên sách báo, internet các hình ảnh về:
- Trang phục truyền thống của các dân tộc (áo dài Việt Nam, kimono Nhật Bản, hanbok Hàn Quốc, sari Ấn Độ...)
- Lễ hội đặc sắc (lễ hội đèn lồng Trung Quốc, lễ hội Carnival Brazil, lễ hội Songkran Thái Lan...)
- Ẩm thực đa dạng (phở Việt Nam, sushi Nhật, pizza Ý, tacos Mexico...)
- Công trình kiến trúc nổi tiếng (đền Angkor Wat, tháp Eiffel, Vạn Lý Trường Thành...)
- Dán vào giấy A3 hoặc sổ, ghi chú tên dân tộc/quốc gia bên dưới mỗi hình.
Cách 2 — Thiết kế poster:
- Dùng giấy A3, bút màu hoặc phần mềm (Canva, PowerPoint).
- Tiêu đề: "Thế giới muôn màu – Tôn trọng sự đa dạng"
- Bố cục: chia thành các ô, mỗi ô giới thiệu một nét văn hoá của một dân tộc kèm hình vẽ/hình dán.
- Thêm câu khẩu hiệu: "Khác biệt là đẹp – Đa dạng là sức mạnh"
PHẦN 2: TRANG 16 – BÀI 3: LAO ĐỘNG CẦN CÙ, SÁNG TẠO
Lưu ý: Trang 16 chủ yếu là phần lý thuyết mở đầu bài mới, có một câu hỏi trong phần "Mở đầu".
Câu hỏi phần Mở đầu
Đề bài: Em hãy tìm những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ nói về lao động cần cù, sáng tạo và cho biết ý nghĩa của những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ đó.
Cách giải
Một số câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ về lao động cần cù, sáng tạo:
| STT | Ca dao / Tục ngữ / Thành ngữ | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 1 | "Có công mài sắt, có ngày nên kim" | Kiên trì, cần cù lao động thì việc khó mấy cũng sẽ thành công |
| 2 | "Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ" | Chăm chỉ lao động thì có ăn, lười biếng thì đói khổ |
| 3 | "Siêng nhặt chặt bị" | Chăm chỉ tích luỹ từng chút sẽ có kết quả lớn |
| 4 | "Một nghề cho chín còn hơn chín nghề" | Cần chuyên tâm, sáng tạo trong một lĩnh vực để đạt trình độ cao |
| 5 | "Trăm hay không bằng tay quen" | Lao động thực hành nhiều sẽ thành thạo, giỏi giang |
| 6 | "Cần cù bù thông minh" | Sự chăm chỉ, kiên trì có thể bù đắp cho những hạn chế về năng lực |
| 7 | "Làm ruộng ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng" | Lao động nào cũng vất vả, cần sự cần cù, chịu khó |
| 8 | "Ai ơi bưng bát cơm đầy / Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần" | Thành quả lao động là kết tinh của sự cần cù, vất vả. Cần trân trọng sức lao động |
Nhận xét chung: Các câu ca dao, tục ngữ trên đều ca ngợi đức tính cần cù, chăm chỉ, sáng tạo trong lao động. Đồng thời nhắc nhở mọi người phải biết trân trọng thành quả lao động và phê phán thói lười biếng.
🎯 Ghi nhớ: - Tôn trọng sự đa dạng dân tộc = vừa giữ gìn bản sắc của mình, vừa tôn trọng và tìm hiểu văn hoá dân tộc khác. - Lao động cần cù, sáng tạo là truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam, giúp con người tạo ra giá trị cho bản thân và xã hội.
💡 Mẹo nhớ: "Tôn trọng đa dạng = Không kì thị + Chủ động tìm hiểu + Giữ gìn bản sắc"