Giải Hoạt động Trải nghiệm, Hướng Nghiệp 8 trang 19
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn Hoạt Äá»™ng Trải Nghiệm · Trang 19–20
Một lưu ý nhỏ: ảnh em gửi thực ra là trang 17 và 18 của sách (góc dưới mỗi trang ghi rõ số 17 và 18), không phải 19-20 nha. Cô sẽ giải đúng theo nội dung trong ảnh.
Đây là phần thuộc chủ đề rèn luyện kỹ năng tranh biện và thương thuyết để bảo vệ quan điểm của bản thân. Các "bài tập" ở đây chủ yếu là hoạt động thảo luận và thực hành, nên cô sẽ hướng dẫn cách làm cùng câu trả lời gợi ý.
Tóm tắt lý thuyết
Tranh biện là việc đưa ra lập luận, lí lẽ, dẫn chứng để bảo vệ quan điểm và phản bác quan điểm đối lập. Gồm 3 bước:
- Trình bày rõ luận điểm (vì sao ủng hộ/phản đối).
- Đưa lí lẽ, dẫn chứng để chứng minh.
- Đưa ra kết luận chung.
Thương thuyết là việc trao đổi, thuyết phục để hai bên đạt được thỏa thuận mà cả hai cùng chấp nhận.
Bài 2: Thảo luận về cách tranh biện để bảo vệ quan điểm
Đề: Tìm hiểu cách tranh biện qua chủ đề "Mạng xã hội rất hữu ích cho mọi người" và rút ra lưu ý để tranh biện hiệu quả.
a) Bảng minh họa cho thấy cùng một chủ đề, hai nhóm lập luận theo 3 bước:
| Bước lập luận | Nhóm ủng hộ | Nhóm phản đối |
|---|---|---|
| 1. Nêu luận điểm | Mạng xã hội cập nhật thông tin nhanh hơn các kênh khác | Mạng xã hội truyền nhiều thông tin không đáng tin cậy, sai sự thật |
| 2. Lí lẽ, dẫn chứng | Nhiều người dùng mạng xã hội tìm thông tin; tỉ lệ người dùng ngày càng tăng | Không ít người tìm phải thông tin chưa kiểm chứng, ảnh hưởng công việc, cuộc sống |
| 3. Kết luận chung | Mạng xã hội hữu ích trong tìm kiếm thông tin nhưng cần được kiểm chứng | (kết luận trung hòa) |
b) Lưu ý để tranh biện hiệu quả (sơ đồ hình lục giác):
- Trình bày, lập luận rõ ràng, chặt chẽ.
- Tự tin, cởi mở, thẳng thắn.
- Nắm vững quan điểm của bản thân.
- Tôn trọng, lắng nghe ý kiến đối phương.
Giải thích: Bảng so sánh giúp em thấy một chủ đề luôn có hai mặt. Khi tranh biện, điều quan trọng không phải "thắng thua" mà là đưa ra lập luận có cơ sở, đồng thời biết lắng nghe để hiểu quan điểm đối lập.
Bài 3: Thảo luận về cách thương thuyết để bảo vệ quan điểm
a) Đề: Chỉ ra cách thương thuyết của Hùng trong tình huống (Hùng muốn tham gia CLB bóng đá, mẹ muốn Hùng dành thời gian cho học tập).
Lời giải – các bước thương thuyết của Hùng:
- Nêu yêu cầu cụ thể: "Mẹ ơi, con muốn được tham gia câu lạc bộ bóng đá của trường."
- Đưa lí lẽ, dẫn chứng để thuyết phục: bóng đá tốt cho phát triển thể chất; CLB chỉ sinh hoạt 1 lần/tuần nên không ảnh hưởng việc học; nhiều bạn tham gia mà vẫn học tốt.
- Lắng nghe nỗi lo của mẹ ("sợ con mải mê quên học") và đưa ra thỏa hiệp tương xứng: hứa không để ảnh hưởng học tập, xin tham gia thử một tháng; nếu ảnh hưởng kết quả học thì sẽ dừng.
- Chốt lại sự đồng thuận và cảm ơn: "Vậy mẹ đồng ý cho con tham gia rồi nhé. Con cảm ơn mẹ."
Giải thích vì sao Hùng thương thuyết thành công: Hùng tôn trọng, lắng nghe mẹ, nói năng lễ phép, thiện chí; đưa lí lẽ hợp lý kèm cam kết có giới hạn (thử một tháng) khiến mẹ yên tâm. Đây chính là cách "tìm một giải pháp cả hai bên cùng chấp nhận".
b) Đề: Trao đổi rút ra cách thương thuyết và lưu ý.
Cách thương thuyết:
- Nêu yêu cầu cụ thể (muốn gì, không muốn gì).
- Lắng nghe yêu cầu đối phương và đưa ra thỏa hiệp tương xứng.
- Khi có mâu thuẫn, tìm cách giải quyết khác mà cả hai cùng chấp nhận.
- Chốt lại ý kiến đồng thuận của hai bên.
Lưu ý để thương thuyết hiệu quả:
- Tôn trọng, lắng nghe đối phương.
- Tạo được cảm tình với đối phương.
- Tự tin, thiện chí.
- Chọn thời điểm thương thuyết phù hợp.
Hoạt động 2 – Bài 1: Thực hành tranh biện
Đề: Thực hành tranh biện về quan điểm "Thức khuya chơi điện tử có hại cho sự phát triển của bản thân".
Gợi ý cách làm (lập luận theo 3 bước):
Nhóm ủng hộ quan điểm (cho rằng thức khuya chơi điện tử có hại):
- Luận điểm: Thức khuya chơi điện tử gây hại cho cả sức khỏe lẫn việc học.
- Lí lẽ, dẫn chứng:
- Thiếu ngủ làm cơ thể mệt mỏi, giảm trí nhớ, ảnh hưởng chiều cao và thị lực.
- Ngủ muộn khiến sáng hôm sau buồn ngủ, mất tập trung trong giờ học.
- Chơi quá nhiều dễ gây nghiện game, xao nhãng học tập và các mối quan hệ.
- Kết luận: Cần kiểm soát thời gian chơi và ngủ đủ giấc.
Nhóm phản đối (đưa ý kiến ngược lại để tranh biện):
- Chơi điện tử giải trí giúp thư giãn, một số trò rèn phản xạ, tư duy.
- Nhưng vẫn phải thừa nhận: lợi ích đó chỉ có khi chơi điều độ, đúng giờ, không thức khuya.
Lưu ý khi thực hành: trình bày rõ ràng, tự tin, nắm vững quan điểm và tôn trọng lắng nghe nhóm bạn.
Em muốn cô soạn sẵn một bài tranh biện hoàn chỉnh theo hai phía để luyện tập không? Cô có thể viết mẫu cho em.