Giải Khoa Học Tự nhiên 8 trang 11
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn Khoa Há»c Tá»± NhiĂªn · Trang 11–12
Hai trang này thuộc Bài 1 – Sử dụng một số hóa chất, thiết bị cơ bản trong phòng thí nghiệm, phần giới thiệu các thiết bị điện. Mình sẽ tóm tắt lý thuyết rồi giải hết các câu hỏi quan sát, thảo luận có trong trang nhé.
Tóm tắt lý thuyết
Nguồn điện (biến áp nguồn – Hình 1.5)
- Môn KHTN 8 chỉ dùng thiết bị điện một chiều, nên cắm dây vào đầu ra một chiều (DC).
- Chốt màu đỏ là cực dương (+), chốt màu đen là cực âm (−).
- Chọn điện áp đầu ra phù hợp bằng cách vặn núm chỉ vào số tương ứng (3, 6, 9, 12, 18, 24 V).
Thiết bị đo điện (Hình 1.6)
- Ampe kế: đo cường độ dòng điện, đơn vị ampe (A).
- Vôn kế: đo hiệu điện thế, đơn vị vôn (V).
- Phải ước lượng giá trị cần đo để chọn thang đo hợp lí, tránh vượt quá giá trị tối đa làm hỏng thiết bị.
Joulemeter (Hình 1.7)
- Đo dòng điện, điện áp, công suất và năng lượng điện, hiển thị trên màn hình LED.
- Các nút: Start (khởi động), nút cài đặt (chọn đại lượng đo), Reset (đặt lại về 0).
Thiết bị sử dụng điện (Hình 1.8): biến trở, điôt phát quang (LED), bóng đèn pin.
- Đèn LED phải mắc đúng cực và nối tiếp với một điện trở bảo vệ để không bị hỏng.
Thiết bị điện hỗ trợ (Hình 1.9): công tắc, cầu chì ống, dây nối.
Câu hỏi 1: Chỉ ra các điểm đặc trưng của ampe kế và vôn kế (Hình 1.6)
Đặc điểm chung của cả hai dụng cụ:
| Bộ phận | Mô tả |
|---|---|
| Kim chỉ thị | Kim quay trên mặt số để chỉ giá trị đo |
| Bảng chia độ | Có các vạch số và thang đo |
| Chốt âm | Màu đen, nối với cực âm của mạch |
| Chốt dương | Màu đỏ, nối với cực dương của mạch |
Riêng từng dụng cụ:
- Ampe kế: trên mặt có chữ A, các thang đo cường độ dòng điện (ví dụ thang 0–0,6 A và 0–3 A như trong hình).
- Vôn kế: trên mặt có chữ V, các thang đo hiệu điện thế (ví dụ thang 0–3 V và 0–15 V như trong hình).
Câu hỏi 2: Chỉ ra sự khác nhau giữa hai dụng cụ
| Tiêu chí | Ampe kế | Vôn kế |
|---|---|---|
| Kí hiệu trên mặt | A | V |
| Đại lượng đo | Cường độ dòng điện | Hiệu điện thế |
| Đơn vị đo | Ampe (A) | Vôn (V) |
| Cách mắc vào mạch | Mắc nối tiếp với vật cần đo | Mắc song song với vật cần đo |
Giải thích: ampe kế đo dòng điện chạy qua vật nên phải để dòng điện đi xuyên qua nó (mắc nối tiếp); còn vôn kế đo hiệu điện thế giữa hai đầu vật nên phải mắc ngang hai đầu vật (mắc song song).
Câu hỏi thảo luận nhóm: Cách sử dụng điện an toàn trong phòng thí nghiệm
Khi sử dụng thiết bị đo điện (ampe kế, vôn kế, joulemeter…)
- Chọn thang đo phù hợp, ước lượng giá trị cần đo trước, không để vượt quá giá trị tối đa của thang đo.
- Mắc đúng chốt âm – chốt dương (đỏ là dương, đen là âm).
- Ampe kế mắc nối tiếp, vôn kế mắc song song; không mắc ngược lại.
- Ngắt nguồn điện trước khi lắp ráp hoặc thay đổi mạch.
Khi sử dụng nguồn điện là biến áp nguồn
- Cắm dây vào đúng đầu ra một chiều (DC) vì KHTN 8 chỉ dùng điện một chiều.
- Vặn núm chọn điện áp phù hợp với thí nghiệm, bắt đầu từ giá trị nhỏ.
- Chú ý cực dương (đỏ), cực âm (đen) để mắc đúng chiều.
- Không để hai đầu dây chạm nhau gây đoản mạch.
Cách sử dụng an toàn các thiết bị điện nói chung
- Tuân thủ nội quy và hướng dẫn của giáo viên.
- Kiểm tra thiết bị, dây nối còn nguyên vẹn trước khi dùng; tay khô ráo.
- Mắc xong mạch mới đóng công tắc, dùng cầu chì để bảo vệ mạch.
- Với đèn LED phải mắc đúng cực và nối tiếp điện trở bảo vệ.
- Sau khi làm xong phải ngắt nguồn, thu dọn dụng cụ gọn gàng.
EM ĐÃ HỌC (tổng kết kiến thức của bài)
Qua bài này em đã biết:
- Trong phòng thí nghiệm cần tuân thủ nội quy, hướng dẫn của giáo viên và đọc kĩ nhãn hóa chất trước khi dùng.
- Cách lấy hóa chất rắn, lỏng và sử dụng một số dụng cụ thí nghiệm.
- Cách sử dụng một số thiết bị: máy đo pH, máy đo huyết áp, ampe kế, vôn kế, joulemeter…
- Nhận biết các thiết bị điện và cách sử dụng điện an toàn.
Đây là phần lý thuyết và hoạt động quan sát/thảo luận, không có bài tập tính toán nên mình giải theo hướng trả lời câu hỏi. Nếu em cần mình mở rộng thêm phần nào, cứ nói nhé.