Giải Khoa Học Tự nhiên 8 trang 101

Bài 24: Cường độ dòng điện và hiệu điện thế

---

Câu hỏi mở đầu bài

Đề bài: Ta đã biết ampe kế dùng để đo cường độ dòng điện, vôn kế dùng để đo hiệu điện thế. Vậy, số chỉ của ampe kế và vôn kế cho ta biết điều gì?

Cách giải

Trả lời:

- Số chỉ của ampe kế cho ta biết giá trị cường độ dòng điện chạy qua mạch, tức là cho biết dòng điện mạnh hay yếu. - Số chỉ của vôn kế cho ta biết giá trị hiệu điện thế giữa hai điểm trong mạch điện, tức là cho biết khả năng sinh ra dòng điện của nguồn điện.

💡 Mẹo nhớ: "Ampe đo dòng - Vôn đo thế" (Ampe kế đo cường độ dòng điện, Vôn kế đo hiệu điện thế)

---

Câu hỏi thí nghiệm 1 (Phần I - Cường độ dòng điện)

Đề bài: Rút ra nhận xét về mối quan hệ giữa độ sáng của bóng đèn, số chỉ trên ampe kế và mức độ mạnh yếu của dòng điện.

Cách giải

Phân tích thí nghiệm:

• Khi dịch chuyển con chạy trên biến trở đến các vị trí khác nhau, điện trở của mạch thay đổi.
• Quan sát độ sáng của bóng đèn và số chỉ ampe kế tại mỗi vị trí.

Nhận xét:

- Khi số chỉ ampe kế tăng → bóng đèn sáng mạnh hơn → dòng điện mạnh hơn. - Khi số chỉ ampe kế giảm → bóng đèn sáng yếu hơn → dòng điện yếu hơn. - Kết luận: Số chỉ ampe kế càng lớn thì cường độ dòng điện càng mạnh, bóng đèn càng sáng. Số chỉ ampe kế cho biết mức độ mạnh, yếu của dòng điện.

---

Câu hỏi trang 100 (Quan sát Hình 1.6)

Đề bài: Khi sử dụng ampe kế để đo cường độ dòng điện, cần mắc ampe kế vào mạch điện như thế nào?

Cách giải

Trả lời:

Khi sử dụng ampe kế để đo cường độ dòng điện, cần mắc ampe kế như sau: 1. Mắc nối tiếp ampe kế với đoạn mạch cần đo. 2. Chốt dương (+) của ampe kế nối với cực dương của nguồn điện. 3. Chốt âm (-) của ampe kế nối với cực âm của nguồn điện. 4. Chọn ampe kế có giới hạn đo phù hợp (lớn hơn giá trị cần đo).

⚠️ Lưu ý quan trọng: Không được mắc hai chốt của ampe kế trực tiếp vào hai cực của nguồn điện để tránh làm hỏng ampe kế và nguồn điện.

---

Câu hỏi thí nghiệm 2 (Phần II - Hiệu điện thế)

Đề bài: Số chỉ trên vôn kế có bằng giá trị ghi trên nguồn điện không? Tại sao?

Cách giải

Phân tích thí nghiệm:

• Lắp mạch điện theo Hình 24.2
• Lần lượt thay các nguồn điện có hiệu điện thế khác nhau (1,5 V; 3 V; 4,5 V)
• Đọc số chỉ trên vôn kế

Trả lời:

Có, số chỉ trên vôn kế xấp xỉ bằng giá trị ghi trên nguồn điện. Giải thích: - Giá trị ghi trên nguồn điện (pin, acquy) chính là hiệu điện thế giữa hai cực của nguồn điện đó. - Vôn kế được mắc song song với nguồn điện nên đo được hiệu điện thế giữa hai cực nguồn. - Do đó, số chỉ vôn kế sẽ bằng (hoặc gần bằng) giá trị ghi trên nguồn điện. Lưu ý: Trong thực tế, có thể có sai số nhỏ do điện trở trong của nguồn điện hoặc sai số của dụng cụ đo.

---

Tóm tắt kiến thức quan trọng

🎯 Ghi nhớ: | Đại lượng | Ký hiệu | Đơn vị | Dụng cụ đo | Ký hiệu trong mạch | |-----------|---------|--------|------------|-------------------| | Cường độ dòng điện | I | Ampe (A) | Ampe kế | ⓐ | | Hiệu điện thế | U | Vôn (V) | Vôn kế | ⓥ | Đổi đơn vị: - 1 A = 1000 mA - 1 mV = 0,001 V - 1 kV = 1000 V Cách mắc dụng cụ đo: - Ampe kế: mắc nối tiếp với mạch cần đo - Vôn kế: mắc song song với đoạn mạch cần đo