Giải Khoa Học Tự nhiên 8 trang 155

⚠️ Lưu ý: Đề bài ghi trang 155 – 156, nhưng hình ảnh thực tế là trang 153 – 154 (Bài 37: Hệ thần kinh và các giác quan ở người). Mình sẽ giải theo nội dung trang trong ảnh.

---

📄 Trang 153 — Thảo luận nhóm về chất gây nghiện

Câu 1

Đề bài: Nghiện ma tuý gây ra những tệ nạn gì cho xã hội?

Cách giải

Ma tuý là chất kích thích thần kinh cực mạnh, gây nghiện nhanh, rất khó cai và dễ tái nghiện. Khi nhiều người trong xã hội nghiện ma tuý sẽ dẫn đến hàng loạt hậu quả xấu.

Đối với bản thân người nghiện:

• Tổn thương hệ thần kinh, suy giảm trí nhớ, rối loạn tâm thần.
• Suy kiệt sức khoẻ, dễ mắc các bệnh truyền nhiễm như HIV/AIDS, viêm gan B, C (do dùng chung kim tiêm).
• Mất khả năng lao động, học tập sa sút, đánh mất tương lai.

Đối với gia đình:

• Kinh tế suy sụp do tốn tiền mua ma tuý.
• Hạnh phúc gia đình tan vỡ, con cái thiếu sự chăm sóc.
• Cha mẹ, người thân lo lắng, đau khổ kéo dài.

Đối với xã hội:

• Gia tăng tội phạm: trộm cắp, cướp giật, lừa đảo, giết người để có tiền mua ma tuý.
• Lây lan các bệnh nguy hiểm trong cộng đồng (HIV/AIDS,...).
• Mất an ninh trật tự, làm xã hội bất ổn.
• Tốn kém ngân sách nhà nước cho công tác cai nghiện, chữa bệnh, phòng chống tội phạm.
• Suy giảm chất lượng nguồn lao động, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế đất nước.

Trả lời: Nghiện ma tuý gây ra nhiều tệ nạn nghiêm trọng cho xã hội: tội phạm gia tăng (trộm cắp, cướp giật, giết người), lây lan bệnh truyền nhiễm (HIV/AIDS, viêm gan), mất an ninh trật tự, tan vỡ gia đình, suy giảm sức lao động và gây tốn kém ngân sách quốc gia.

---

Câu 2

Đề bài: Từ những hiểu biết về chất gây nghiện, em sẽ tuyên truyền điều gì đến người thân và mọi người xung quanh?

Cách giải

Em sẽ tuyên truyền những nội dung sau:

1. Hiểu rõ tác hại của chất gây nghiện:

• Nicotine trong thuốc lá gây ung thư phổi, tim mạch, ảnh hưởng cả người hút thụ động.
• Etanol (rượu, bia) gây tổn thương gan, thần kinh, dễ dẫn đến tai nạn giao thông.
• Ma tuý phá huỷ hệ thần kinh, gây nghiện nhanh, rất khó cai, có thể dẫn đến tử vong.

2. Khuyến cáo phòng tránh:

• Tuyệt đối không thử bất kỳ loại ma tuý nào, dù chỉ một lần.
• Hạn chế hoặc bỏ thuốc lá, hạn chế uống rượu bia.
• Cảnh giác với những lời rủ rê, lôi kéo từ bạn bè xấu.
• Không nhận đồ ăn, đồ uống từ người lạ vì có thể bị pha chất gây nghiện.

3. Xây dựng lối sống lành mạnh:

• Tích cực học tập, tham gia thể dục thể thao.
• Tham gia các hoạt động đoàn thể, văn hoá bổ ích.
• Giữ tinh thần vui vẻ, lạc quan, ngủ đủ giấc, ăn uống điều độ.

4. Hành động khi phát hiện:

• Báo ngay cho gia đình, thầy cô, công an khi phát hiện người buôn bán hoặc sử dụng ma tuý.
• Động viên, giúp đỡ người nghiện cai nghiện, không kỳ thị, xa lánh họ.

Trả lời: Em sẽ tuyên truyền cho người thân và mọi người về tác hại nghiêm trọng của các chất gây nghiện (thuốc lá, rượu bia, ma tuý), khuyên mọi người tránh xa, xây dựng lối sống lành mạnh, đồng thời tố giác hành vi buôn bán ma tuý cho cơ quan chức năng.

💡 Mẹo nhớ: "Tránh xa ma tuý — Giữ trọn tương lai."

---

📄 Trang 154 — Thị giác

Câu 1

Đề bài: Đọc thông tin trên và quan sát Hình 37.3, kể tên các bộ phận của mắt.

Cách giải

Quan sát Hình 37.3 (Cấu tạo của cầu mắt), ta thấy mắt gồm các bộ phận:

Phía ngoài cầu mắt:

• Mí mắt
• Lông mi
• Cầu mắt nằm trong hốc mắt

Cấu tạo bên trong cầu mắt (từ ngoài vào trong):

Trả lời: Các bộ phận của mắt gồm: mí mắt, lông mi, cầu mắt (chứa màng cứng, màng mạch, võng mạc/màng lưới, giác mạc, thuỷ dịch, đồng tử, mống mắt, thể thuỷ tinh, dịch thuỷ tinh) và dây thần kinh thị giác.

💡 Mẹo nhớ: Nhớ 3 lớp màng theo thứ tự ngoài → trong: "Cứng – Mạch – Lưới" (Màng cứng bảo vệ, Màng mạch nuôi dưỡng, Màng lưới thu nhận hình ảnh).

---

Câu 2

Đề bài: Liên hệ kiến thức truyền ánh sáng, giải thích quá trình thu nhận ánh sáng ở mắt trong Hình 37.4.

Cách giải

Liên hệ kiến thức truyền ánh sáng đã học:

• Ánh sáng truyền theo đường thẳng trong môi trường trong suốt và đồng tính.
• Khi ánh sáng đi từ môi trường này sang môi trường khác (ví dụ từ không khí sang thuỷ tinh) thì bị khúc xạ (đổi hướng).
• Thấu kính hội tụ có khả năng làm các tia sáng song song hội tụ tại một điểm, tạo ảnh thật, ngược chiều, nhỏ hơn vật trên màn đặt sau thấu kính.

Giải thích quá trình thu nhận ánh sáng ở mắt (Hình 37.4):

Bước 1: Ánh sáng từ vật (cái cây) phản chiếu, truyền theo đường thẳng tới mắt.

Bước 2: Ánh sáng đi qua giác mạc (lớp trong suốt phía trước) → bị khúc xạ lần đầu.

Bước 3: Ánh sáng tiếp tục đi qua thuỷ dịch, qua đồng tử (đồng tử có thể co dãn để điều chỉnh lượng ánh sáng vào mắt).

Bước 4: Ánh sáng đi qua thể thuỷ tinh — đóng vai trò như một thấu kính hội tụ. Tại đây ánh sáng bị khúc xạ mạnh, hội tụ lại.

Bước 5: Ánh sáng tiếp tục truyền qua dịch thuỷ tinh và hội tụ trên màng lưới (võng mạc), tạo nên một ảnh thật, ngược chiều và nhỏ hơn vật.

Bước 6: Ảnh trên màng lưới tác động lên các tế bào thụ cảm thị giác, làm các tế bào này hưng phấn (xuất hiện xung thần kinh).

Bước 7: Xung thần kinh truyền theo dây thần kinh thị giác lên vùng thị giác ở não. Não phân tích và cho ta cảm nhận về hình ảnh, màu sắc của vật.

Trả lời: Ánh sáng từ vật phản chiếu → truyền thẳng đến mắt → khúc xạ qua giác mạc, thuỷ dịch, đồng tử, thể thuỷ tinh (đóng vai trò thấu kính hội tụ) và dịch thuỷ tinh → hội tụ trên màng lưới tạo ảnh thật, ngược chiều, nhỏ hơn vật → kích thích tế bào thụ cảm thị giác → tín hiệu truyền theo dây thần kinh thị giác lên não → não xử lý và cho ta nhận biết hình ảnh của vật.

💡 Mẹo nhớ: Đường đi của ánh sáng trong mắt: "Giác mạc → Thuỷ dịch → Đồng tử → Thể thuỷ tinh → Dịch thuỷ tinh → Màng lưới → Não". Có thể nhớ bằng câu vần: "Giác – Thuỷ – Đồng – Thể – Dịch – Lưới – Não".

---

🎯 Ghi nhớ chung: - Chất gây nghiện (nicotine, etanol, ma tuý) gây tổn thương hệ thần kinh, suy giảm sức khoẻ và dẫn đến nhiều tệ nạn xã hội. Hãy tuyên truyền và tránh xa. - Mắt là cơ quan thị giác gồm 3 lớp màng (cứng – mạch – lưới) và các thành phần trong suốt (giác mạc, thuỷ dịch, thể thuỷ tinh, dịch thuỷ tinh). - Quá trình nhìn thấy vật: Ánh sáng từ vật → khúc xạ qua giác mạc, thể thuỷ tinh → hội tụ trên màng lưới → tế bào thụ cảm hưng phấn → dây thần kinh thị giác → não xử lý cho ra hình ảnh.