Giải Khoa Học Tự nhiên 8 trang 173

Phần 2. Các loại môi trường sống chủ yếu

Câu hỏi: Xác định các loại môi trường sống

Đề bài: Em hãy xác định các loại môi trường sống được thể hiện trong Hình 41.2.

Cách giải — Phân tích từng hình ảnh

Bước 1: Quan sát 4 hình ảnh trong Hình 41.2

Bước 2: Xác định đặc điểm môi trường của từng hình:

• Hình trên bên trái: Đất với giun đất, cây cỏ → Môi trường đất
• Hình trên bên phải: Vi khuẩn trong ruột người → Môi trường sinh vật (cơ thể sinh vật khác)
• Hình dưới bên trái: Bò sữa trên đồng cỏ → Môi trường cạn (trên cạn)
• Hình dưới bên phải: Cá bơi trong rạn san hô → Môi trường nước

Bước 3: Kết luận

Đáp án: Hình 41.2 thể hiện 4 loại môi trường sống chủ yếu: - Môi trường cạn (đồng cỏ với bò sữa) - Môi trường nước (biển với cá và san hô) - Môi trường đất (lớp đất với giun đất) - Môi trường sinh vật (vi khuẩn trong ruột người)

💡 Mẹo nhớ: Nhớ 4 môi trường: Cạn - Nước - Đất - Sinh vật (viết tắt: C-N-Đ-S)

---

Phần II – Nhân tố sinh thái

Câu 1: Phân loại nhân tố trong môi trường sống

Đề bài: Phân loại các nhân tố trong môi trường sống của cây xanh ở Hình 41.1 vào nhóm nhân tố vô sinh và nhân tố hữu sinh.

Cách giải — Dựa vào định nghĩa

Bước 1: Xác định các nhân tố trong môi trường sống của cây xanh (Hình 41.1)

Các nhân tố có thể có: ánh sáng, nhiệt độ, nước, không khí, đất, các sinh vật khác (côn trùng, vi khuẩn, động vật ăn cỏ...)

Bước 2: Phân loại theo 2 nhóm

• Nhân tố vô sinh: Là các yếu tố không sống của môi trường
• Ánh sáng mặt trời
• Nhiệt độ không khí
• Nước (mưa, độ ẩm)
• Không khí (O₂, CO₂)
• Đất (khoáng chất, độ pH)

• Nhân tố hữu sinh: Là các sinh vật sống trong môi trường
• Các loài cây khác (cạnh tranh ánh sáng, nước)
• Côn trùng th授phấn
• Vi khuẩn trong đất
• Động vật ăn cỏ
• Nấm, vi sinh vật phân giải

Đáp án: Nhân tố vô sinh: ánh sáng, nhiệt độ, nước, không khí, đất Nhân tố hữu sinh: cây khác, côn trùng, vi khuẩn, động vật, nấm

💡 Mẹo nhớ: Vô sinh = Không sống (ánh sáng, nước, đất...), Hữu sinh = Có sống (động vật, thực vật, vi sinh vật)

---

Câu 2: Nhân tố có ảnh hưởng lớn nhất

Đề bài: Tại sao nói trong nhóm nhân tố hữu sinh thì con người là nhân tố có ảnh hưởng lớn nhất tới đời sống của nhiều loài sinh vật?

Cách giải — Phân tích tác động của con người

Bước 1: Xác định đặc điểm của con người so với sinh vật khác

Con người có trí tuệ, công nghệ, khả năng thay đổi môi trường quy mô lớn.

Bước 2: Liệt kê các tác động của con người

• Tác động tích cực:
• Bảo vệ, nuôi dưỡng các loài có ích
• Trồng rừng, tạo môi trường sống mới
• Cứu các loài quý hiếm khỏi tuyệt chủng

• Tác động tiêu cực:
• Phá rừng, làm mất môi trường sống
• Săn bắt, đánh bắt quá mức
• Gây ô nhiễm môi trường (nước, không khí, đất)
• Thay đổi khí hậu toàn cầu

Bước 3: Kết luận

Đáp án: Con người là nhân tố hữu sinh có ảnh hưởng lớn nhất vì: 1. Phạm vi tác động rộng: Con người có thể thay đổi môi trường ở quy mô toàn cầu (phá rừng, xây đập, đô thị hóa...) 2. Mức độ tác động mạnh: Con người có công nghệ, máy móc có thể thay đổi môi trường nhanh chóng và sâu sắc 3. Ảnh hưởng đến nhiều loài: Hoạt động của con người tác động đến hàng triệu loài sinh vật, có thể làm chúng phát triển hoặc tuyệt chủng 4. Cả tích cực và tiêu cực: Con người vừa có thể bảo vệ, vừa có thể hủy hoại môi trường sống của sinh vật

🎯 Ghi nhớ: Con người là nhân tố hữu sinh đặc biệt vì có trí tuệ và công nghệ, tạo ra tác động rộng, mạnh và lâu dài đến mọi sinh vật trên Trái Đất.

---

Lưu ý: Trang 173-174 chủ yếu là nội dung lý thuyết về các loại môi trường sống và nhân tố sinh thái, kèm 2 câu hỏi thảo luận. Các bài tập đã được giải đầy đủ ở trên.