Giải Khoa Học Tự nhiên 8 trang 175

PHẦN VẬN DỤNG (Trang 173)

Câu 1

Đề bài: Ở một địa phương, người ta có ý định nhập nội ba loài cá (A, B, C) về nuôi. Nhiệt độ trung bình trong năm tại đây dao động từ 15°C đến 30°C. Dựa vào thông tin về giới hạn sinh thái nhận tố nhiệt độ của mỗi loài cá (Hình 41.4), hãy cho biết nên nhập loài cá nào để nuôi tại đây và giải thích.

Cách giải

Bước 1: Xác định khoảng nhiệt độ của địa phương

Nhiệt độ trung bình trong năm: 15°C – 30°C

Bước 2: Phân tích biểu đồ sinh trưởng và phát triển của từng loài

Từ Hình 41.4, ta thấy:

• Loài A: Sinh trưởng tốt nhất ở khoảng 5°C – 14°C (đỉnh cao nhất khoảng 14°C)
• Loài B: Sinh trưởng tốt nhất ở khoảng 14°C – 38°C (đỉnh cao nhất khoảng 34°C)
• Loài C: Sinh trưởng tốt nhất ở khoảng 38°C – 45°C (đỉnh cao nhất khoảng 45°C)

Bước 3: So sánh với điều kiện địa phương

Khoảng nhiệt độ 15°C – 30°C của địa phương:

• Không phù hợp với loài A (quá nóng, loài A thích nhiệt độ thấp)
• Phù hợp với loài B (nằm trong khoảng sinh trưởng tốt)
• Không phù hợp với loài C (quá lạnh, loài C cần nhiệt độ cao hơn)

Đáp án: Nên nhập loài cá B để nuôi tại địa phương này. Giải thích: Loài B có giới hạn sinh thái về nhiệt độ phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương (15°C – 30°C nằm trong khoảng sinh trưởng tốt của loài B). Loài A thích nhiệt độ thấp hơn, loài C cần nhiệt độ cao hơn, nên cả hai đều không thích hợp.

💡 Mẹo nhớ: Chọn loài có "đường cong sinh trưởng" bao trùm khoảng nhiệt độ của môi trường nuôi.

---

Câu 2

Đề bài: Tại sao một số loài cây nếu được trồng dưới tán rừng thì cho năng suất cao hơn khi trồng ở nơi trống trải?

Cách giải

Phân tích yếu tố sinh thái:

Khi trồng dưới tán rừng:

• Ánh sáng bị che chắn một phần (ánh sáng yếu hơn)
• Độ ẩm không khí cao hơn
• Nhiệt độ ổn định hơn, ít biến động
• Gió nhẹ hơn

Khi trồng nơi trống trải:

• Ánh sáng mạnh (có thể quá mức cần thiết)
• Độ ẩm thấp hơn
• Nhiệt độ biến động lớn
• Gió mạnh hơn

Giải thích:

Một số loài cây (đặc biệt là cây ưa bóng) có giới hạn sinh thái về ánh sáng thấp. Khi trồng dưới tán rừng:

• Cường độ ánh sáng phù hợp với nhu cầu của cây
• Độ ẩm cao giúp cây giảm thoát hơi nước
• Nhiệt độ ổn định tạo điều kiện sinh trưởng đều đặn
• Tránh được gió mạnh gây hại

Đáp án: Một số loài cây (cây ưa bóng) có giới hạn sinh thái về ánh sáng thấp. Khi trồng dưới tán rừng, cường độ ánh sáng, độ ẩm, nhiệt độ phù hợp với nhu cầu sinh trưởng của chúng, nên cho năng suất cao hơn. Ngược lại, nơi trống trải có ánh sáng quá mạnh, độ ẩm thấp, nhiệt độ biến động lớn không phù hợp với loài cây này.

💡 Mẹo nhớ: "Cây ưa bóng – trồng dưới tán; cây ưa sáng – trồng nơi trống."

---

PHẦN LÝ THUYẾT BÀI 42 (Trang 174)

I – Khái niệm quần thể sinh vật

Câu 1: Quan sát Hình 42.1, cho biết trong ruộng lúa này có thể có những quần thể sinh vật nào?

Cách giải

Quan sát hình ảnh ruộng lúa có chim bay:

Các quần thể sinh vật có thể có:

• Quần thể lúa (cây lúa)
• Quần thể chim (các loài chim khác nhau)
• Quần thể cỏ dại
• Quần thể sâu bọ (sâu hại lúa, châu chấu...)
• Quần thể vi sinh vật trong đất
• Quần thể ốc, cua trong ruộng nước
• Quần thể ếch, nhái

Đáp án: Trong ruộng lúa có thể có các quần thể: lúa, chim, cỏ dại, sâu bọ, vi sinh vật, ốc, ếch nhái, và các sinh vật khác cùng sinh sống trong môi trường này.

---

Câu 2: Lấy một ví dụ về quần thể sinh vật trong tự nhiên và một quần thể vật nuôi hoặc cây trồng.

Cách giải

Ví dụ 1 – Quần thể sinh vật trong tự nhiên:

• Quần thể cá rô phi trong hồ Ba Bể
• Quần thể voọc chà vá chân nâu ở Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng
• Quần thể tre nứa trên núi

Ví dụ 2 – Quần thể vật nuôi hoặc cây trồng:

• Quần thể lợn trong trại chăn nuôi
• Quần thể cá tra trong ao nuôi
• Quần thể lúa trong cánh đồng
• Quần thể cà phê trong vườn

Đáp án: - Tự nhiên: Quần thể cá rô phi trong hồ Ba Bể - Nuôi trồng: Quần thể lúa trong cánh đồng của nông dân

---

🎯 Ghi nhớ: - Quần thể sinh vật = tập hợp các cá thể cùng loài, sống cùng một khoảng không gian xác định, có khả năng sinh sản tạo thế hệ mới - Mỗi quần thể có các đặc trưng riêng: kích thước, mật độ, tỉ lệ giới tính, thành phần nhóm tuổi, kiểu phân bố