Giải Ngữ Văn 8 - Tập 2 trang 131

Tóm tắt nội dung trang

Đây là phần B. LUYỆN TẬP TỔNG HỢP – PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1, mục 1. ĐỌC.

Văn bản được trích từ truyện Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh của Nguyễn Nhật Ánh. Đoạn trích kể song song hai mạch chuyện:

• Chuyện đời thường của "tôi" và em trai Tường: Tường nhường nhịn anh, gánh hết việc nhà để "anh Hai học bài", lại rất mê đọc sách và hay kể chuyện cho anh nghe.
• Chuyện cổ tích Cóc tía mà Tường kể: chàng thư sinh nghèo chăm học, có con cóc tía làm bạn. Cóc tía có viên ngọc cải tử hoàn sinh. Người bạn xấu cướp ngọc, đội lốt danh y vào cung chữa bệnh cho công chúa nhưng thất bại. Chàng thư sinh vạch mặt kẻ gian, dùng ngọc cứu sống công chúa, được làm phò mã, đỗ Trạng nguyên rồi lên chức Tể tướng.

Sau văn bản là phần b. Thực hiện các yêu cầu với các câu hỏi trắc nghiệm.

Câu 1: Xác định tuyến truyện

Đề: Câu chuyện được kể trong đoạn trích bao gồm những tuyến truyện nào?

• A. Tuyến truyện về "tôi" và Tường trong cuộc sống gia đình.
• B. Tuyến truyện về "tôi" và Tường kết hợp với tuyến truyện về chàng thư sinh, cóc tía, người bạn xấu.
• C. ... kết hợp và lồng ghép với tuyến truyện về chàng thư sinh, cóc tía, người bạn xấu, nàng công chúa.
• D. ... kết hợp và lồng ghép với tuyến truyện về chàng thư sinh, cóc tía, người bạn xấu.

Đáp án: D

Giải thích:

• Đoạn trích có hai tuyến truyện lồng ghép: tuyến chuyện đời thực của "tôi" – Tường, và tuyến chuyện cổ tích Cóc tía do Tường kể lại.
• Loại A vì chỉ nhắc một tuyến (gia đình), thiếu tuyến cổ tích.
• Loại B vì dùng từ "kết hợp" mà bỏ ý "lồng ghép" – thực ra chuyện cổ tích được lồng vào trong lời kể của nhân vật, nên phải có cả hai từ.
• Giữa C và D, điểm khác là C thêm "nàng công chúa". Trong tuyến cổ tích, các nhân vật làm nên cốt truyện là chàng thư sinh, cóc tía và người bạn xấu; công chúa chỉ là nhân vật phụ xuất hiện ở tình huống cuối, không tạo thành một tuyến nhân vật riêng. Vì vậy cách diễn đạt ở D chính xác và gọn hơn.

Câu 2: Yếu tố giúp xác định tuyến truyện

Đề: Những yếu tố nào giúp em xác định được tuyến truyện trong đoạn trích?

• A. Nhân vật và thời gian
• B. Nhân vật và không gian
• C. Nhân vật và sự việc chính
• D. Nhân vật và đối thoại

Đáp án: C

Giải thích:

• Một tuyến truyện được nhận diện qua hệ thống nhân vật gắn với chuỗi sự việc chính xoay quanh họ.
• Tuyến gia đình: nhân vật "tôi", Tường, người mẹ → sự việc Tường nhường anh, làm việc nhà, mê đọc sách.
• Tuyến cổ tích: chàng thư sinh, cóc tía, người bạn xấu → sự việc cướp ngọc, cứu công chúa, đỗ Trạng nguyên.
• Thời gian, không gian hay đối thoại (A, B, D) chỉ là yếu tố phụ trợ, không đủ để phân biệt và xác định một tuyến truyện hoàn chỉnh.

Hai câu này đều hướng tới kỹ năng đọc hiểu về truyện có nhiều tuyến truyện lồng ghép – một đặc điểm nổi bật của văn bản tự sự, em nhớ nắm chắc khái niệm "tuyến truyện = nhân vật + chuỗi sự việc" để làm tốt các dạng bài tương tự nhé.