Giải Ngữ Văn 8 - Tập 1 trang 23

Lưu ý: Hai trang này là phần văn bản đọc (trích đoạn "Quang Trung đại phá quân Thanh" – trích Hoàng Lê nhất thống chí). Trong trang có các câu hỏi dạng "Đối chiếu" và "Theo dõi" nằm bên lề, dùng để hướng dẫn học sinh đọc hiểu trong quá trình đọc. Dưới đây là lời giải cho từng câu hỏi đó.

---

Câu 1 – Đối chiếu

Đề bài: Em có đoán đúng kết quả trận đánh không?

Cách giải

Câu hỏi này yêu cầu học sinh tự đối chiếu dự đoán của mình (đã đặt ra ở phần trước khi đọc) với kết quả thực tế trong văn bản.

Kết quả trận đánh trong văn bản:

• Quân Tây Sơn do vua Quang Trung chỉ huy đã đại thắng.
• Quân Thanh chống không nổi, bỏ chạy tán loạn, giày xéo lên nhau mà chết.
• Tên Thái thú Điền Châu là Sầm Nghi Đống tự thắt cổ chết.
• Quân Thanh đại bại.

Gợi ý trả lời:

Dựa vào những chi tiết trước đó (Quang Trung tuyển quân, lên kế hoạch kỹ lưỡng, khí thế hừng hực), em có thể đoán đúng rằng quân Tây Sơn sẽ chiến thắng. Kết quả trận đánh đúng như dự đoán: quân Thanh đại bại, quân Tây Sơn toàn thắng.

---

Câu 2 – Theo dõi (trang 22, đoạn giữa)

Đề bài: Những chi tiết miêu tả hành động, thái độ của Tôn Sĩ Nghị.

Cách giải

Đọc kỹ đoạn văn, ta tìm được các chi tiết sau:

Hành động của Tôn Sĩ Nghị:

• Sợ mất mật.
• Ngựa không kịp đóng yên, người không kịp mặc giáp.
• Dẫn bọn lính kỵ mã của mình chuồn trước qua cầu phao.
• Nhằm hướng bắc mà chạy.

Thái độ: Hoảng hốt, sợ hãi tột độ, chỉ lo chạy thoát thân, bỏ mặc quân lính.

Nhận xét: Tôn Sĩ Nghị hiện lên là một tên tướng hèn nhát, chỉ biết lo cho bản thân. Hắn bỏ rơi toàn bộ quân sĩ, chạy trước tiên. Điều này đối lập hoàn toàn với hình ảnh vua Quang Trung – người trực tiếp cưỡi voi xông trận, đi đầu đoàn quân.

---

Câu 3 – Theo dõi (trang 22, đoạn dưới)

Đề bài: Hành động, thái độ của vua Lê Chiêu Thống khi nghe tin quân Tây Sơn kéo vào thành.

Cách giải

Các chi tiết trong văn bản:

Hành động của vua Lê Chiêu Thống:

• Vội vã cùng bọn Lê Quỳnh, Trịnh Hiến đưa thái hậu ra ngoài.
• Chạy đến bến sông thì cầu phao đã đứt, thuyền bè cũng không.
• Gấp rút chạy đến Nghi Tàm, cướp lấy chiếc thuyền đánh cá rồi chèo sang bờ bắc.
• Chạy trốn liên tục nhiều ngày không ăn, mệt lử.

Thái độ: Hoảng sợ, vội vã, cuống cuồng, thảm hại.

Nhận xét: Vua Lê Chiêu Thống hiện lên thảm hại, nhục nhã. Là vua một nước nhưng phải cướp thuyền đánh cá để trốn chạy, nhiều ngày không ăn, phải nhờ cậy người thổ hào giết gà làm cơm. Hình ảnh này cho thấy số phận bi đát của kẻ "cõng rắn cắn gà nhà" – rước quân ngoại xâm về rồi phải chịu kết cục ê chề.

---

🎯 Ghi nhớ: - Hai trang này tập trung vào trận đánh đồn Ngọc Hồi và cuộc tháo chạy của quân Thanh cùng vua tôi Lê Chiêu Thống. - Nghệ thuật đối lập nổi bật: Quang Trung (oai phong, mưu lược, xông pha) ↔ Tôn Sĩ Nghị (hèn nhát, bỏ chạy) ↔ Lê Chiêu Thống (thảm hại, nhục nhã). - Giọng văn vừa khách quan (ghi chép sự kiện) vừa có thái độ khen – chê rõ ràng qua cách chọn chi tiết.

---

📝 Bài văn mẫu

Đề bài: Những chi tiết miêu tả hành động, thái độ của Tôn Sĩ Nghị.