Giải Ngữ Văn 8 - Tập 1 trang 97

Đây là hai trang thuộc phần Viết (phân tích một bài thơ trào phúng) và mở đầu phần Nói và nghe. Đây là các trang hướng dẫn lý thuyết, không có bài tập cần giải, nên mình sẽ tóm tắt gọn để em nắm chắc cách làm.

Trang 95: Lập dàn ý và Viết bài

c. Lập dàn ý

Sau khi tìm ý, em sắp xếp các ý thành hệ thống chặt chẽ gồm ba phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài. Riêng Thân bài có hai phương án lựa chọn:

Hai phương án Thân bài cụ thể:

• Phương án 1 – Phân tích theo bố cục: mỗi ý bám vào một câu thơ, nêu đối tượng của tiếng cười trào phúng và phân tích biện pháp nghệ thuật tạo ra tiếng cười.
• Phương án 2 – Phân tích theo hai phương diện:
• Ý 1: phân tích nội dung (chỉ rõ đối tượng trào phúng, lí do đối tượng bị phê phán).
• Ý 2: phân tích nét đặc sắc nghệ thuật (hình ảnh, biện pháp tu từ tạo tiếng cười).

2. Viết bài

Những điểm cần nhớ khi viết:

• Triển khai các ý nhất quán theo một phương án dàn ý đã chọn, tránh lẫn lộn giữa hai phương án.
• Với phương án 1, mỗi ý nên đi theo trình tự: thuyết (dẫn dắt) → dẫn (nêu dẫn chứng, câu thơ) → phân tích (đối tượng và biện pháp nghệ thuật trào phúng).
• Với phương án 2, cần tách bạch rõ hai phần: phân tích nội dung và phân tích hình thức nghệ thuật, tập trung vào biện pháp nghệ thuật đặc sắc nhất.
• Làm rõ nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật trào phúng, không sa vào tóm tắt bài thơ.

Trang 96: Chỉnh sửa bài viết và mở đầu Nói và nghe

3. Chỉnh sửa bài viết

Sau khi viết xong, em rà soát theo các gợi ý:

• Kiểm tra các ý đã triển khai theo lô-gíc nhất quán chưa; nếu chưa thì điều chỉnh lại.
• Rà soát xem đã phân tích được nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật trào phúng chưa; thiếu thì bổ sung.
• Đối chiếu dung lượng giữa các ý: ý nào quá dài thì rút gọn, ý nào quá sơ sài thì bổ sung cho cân đối.

Nói và nghe: Trình bày ý kiến về một vấn đề xã hội (ý nghĩa của tiếng cười trong đời sống)

Đề bài yêu cầu em nêu ý kiến về ý nghĩa của tiếng cười trong đời sống, dựa vào hiểu biết và trải nghiệm của bản thân.

1. Trước khi nói

• Xác định phạm vi trình bày: tiếng cười nói chung hay tiếng cười nhằm một mục đích cụ thể (trào phúng, tán thưởng, vui mừng…).
• Tìm các ý chính bằng cách trả lời:
• Tiếng cười đó nhằm tới đối tượng nào?
• Tiếng cười đó được biểu hiện như thế nào?
• Người tạo ra tiếng cười muốn thể hiện điều gì?
• Đánh giá của em về ý nghĩa của tiếng cười đó.
• Từ các ý tìm được, lập dàn ý cho bài nói.

Khung định hướng (cột bên phải sách):

• Mục đích nói: trình bày ý kiến về ý nghĩa của tiếng cười trong đời sống để tìm sự chia sẻ, đồng tình của người nghe.
• Người nghe: những người có nhu cầu tìm hiểu ý nghĩa của tiếng cười trong đời sống.

1. Trình bày bài nói

• Mở đầu bằng việc giới thiệu về tiếng cười nói chung (hoặc tiếng cười nhằm một mục đích cụ thể). Phần này còn tiếp tục ở trang sau.

---

Hai trang này thuần lý thuyết hướng dẫn quy trình viết và nói, nên không có câu hỏi hay bài tập để giải. Nếu em muốn, mình có thể giúp em lập một dàn ý mẫu để phân tích một bài thơ trào phúng cụ thể, hoặc soạn dàn ý cho bài nói về ý nghĩa của tiếng cười. Em chọn nhé.