Giải Ngữ Văn 8 - Tập 1 trang 13
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn Ngữ Văn · Trang 13–14
Trang này không có bài tập. Đây là phần văn bản đọc hiểu — trích đoạn truyện lịch sử về nhân vật Hoài Văn (Trần Quốc Toản). Tuy nhiên, trong trang có các câu hỏi Theo dõi và Dự đoán (dạng câu hỏi đọc hiểu xen kẽ văn bản). Dưới đây là lời giải cho từng câu hỏi đó.
Câu hỏi Theo dõi 1 (trang 13)
Đề bài: Những ý nghĩ của nhân vật xen vào lời của người kể chuyện.
Cách giải
Đoạn văn bản cho thấy những ý nghĩ của Hoài Văn được xen vào lời người kể chuyện ở chỗ:
- "Cha ta mất sớm, nên ta mới phải đứng ra nhục nhã thế này!" → Đây là suy nghĩ trực tiếp của Hoài Văn, thể hiện sự tủi hờn vì tuổi nhỏ, mồ côi cha, bị coi thường.
- "Dã tâm của quân giặc đã hai năm rõ mười rồi. Nó giả tiếng mượn đường, kì thực là để cướp sống lấy nước Nam. Chỉ có việc đánh, làm gì phải kéo ra tận đây mà bàn đi bàn lại?" → Đây là suy nghĩ bên trong của Hoài Văn khi chứng kiến các vương hầu bàn việc nước. Chàng cho rằng chỉ có đánh giặc, không cần bàn bạc thêm.
- "Chao ôi! Lúc này mà Hoài Văn được xuống thuyền rồng và được bàn việc nước!" → Lời cảm thán thể hiện khao khát được tham gia bàn việc nước.
Nhận xét: Cách xen ý nghĩ nhân vật vào lời kể giúp người đọc hiểu rõ tâm trạng bức xúc, nóng lòng muốn đánh giặc cứu nước của Hoài Văn. Đồng thời làm cho lời kể sinh động, gần gũi hơn.
Câu hỏi Theo dõi 2 (trang 13)
Đề bài: Hoài Văn có những suy nghĩ gì khi thấy các vương hầu họp bàn việc nước?
Cách giải
Khi thấy các vương hầu họp bàn việc nước, Hoài Văn có những suy nghĩ sau:
- Phẫn nộ trước dã tâm quân giặc: Chàng nhận rõ quân Nguyên mượn đường chỉ là cái cớ, thực chất chúng muốn cướp nước Nam. ("Dã tâm của quân giặc đã hai năm rõ mười rồi.")
- Quyết tâm đánh giặc: Chàng cho rằng chỉ có một con đường duy nhất là đánh, không cần bàn bạc kéo dài. ("Chỉ có việc đánh, làm gì phải kéo ra tận đây mà bàn đi bàn lại?")
- Khao khát được tham gia: Chàng ước ao được xuống thuyền rồng, quỳ trước mặt quan gia và xin cho đánh. ("Chao ôi! Lúc này mà Hoài Văn được xuống thuyền rồng và được bàn việc nước!")
Tóm lại: Suy nghĩ của Hoài Văn thể hiện tinh thần yêu nước mãnh liệt, lòng căm thù giặc sâu sắc và khát vọng cống hiến cho đất nước dù tuổi còn nhỏ.
Câu hỏi Dự đoán (trang 14)
Đề bài: Điều gì sẽ xảy ra khi Hoài Văn có hành động vượt khuôn phép?
Cách giải
Dựa vào diễn biến câu chuyện, khi Hoài Văn hành động vượt khuôn phép (xô lính, xăm xăm xuống bến, rút gươm đòi chém), ta có thể dự đoán:
- Bị ngăn cản, bắt giữ: Lính ập đến giữ lấy Hoài Văn. Viên tướng quát mắng, hô quân sĩ vây kín.
- Bị khiển trách vì phạm phép nước: Viên tướng nói "Quân pháp vô thân, hầu không có phận sự ở đây" — tức là phép nước không nể người thân, Hoài Văn không có quyền ở đó.
- Gây chú ý của vua và các vương hầu: Tiếng ồn ào khiến vua Thiệu Bảo và Hưng Đạo Vương nhìn lên, phát hiện sự việc. Chiêu Thành Vương (chú ruột) chạy lên hỏi han.
Nhận xét: Hành động vượt khuôn phép của Hoài Văn tuy liều lĩnh, có thể bị trị tội, nhưng lại cho thấy lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần dũng cảm không sợ chết của một thiếu niên. Chính hành động này đã tạo nên bước ngoặt, giúp Hoài Văn được gặp vua và bày tỏ ý chí đánh giặc.
🎯 Ghi nhớ: Khi đọc truyện lịch sử, cần chú ý phân biệt lời người kể chuyện và ý nghĩ/lời nói của nhân vật xen kẽ trong văn bản. Những đoạn xen ý nghĩ nhân vật giúp ta hiểu sâu hơn về tính cách, tâm trạng và động cơ hành động của nhân vật.
📝 Bài văn mẫu
Đề bài: Những ý nghĩ của nhân vật xen vào lời của người kể chuyện.