Giải Ngữ Văn 8 - Tập 1 trang 119
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn Ngữ Văn · Trang 119–120
Hai trang này thuộc bài học kĩ năng Viết (văn nghị luận về một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại) và phần Nói và nghe. Đây là phần hướng dẫn quy trình, không có bài tập trắc nghiệm hay câu hỏi đánh số, nên cô sẽ tóm tắt lý thuyết và làm rõ từng bước thực hành cho em.
Tóm tắt lý thuyết trang 117
Phần này tiếp tục hướng dẫn cách tìm ý và lập dàn ý cho bài văn nghị luận phê phán một thói xấu.
Hai câu hỏi định hướng tìm ý:
- Làm thế nào để ý kiến phê phán có sức thuyết phục?
→ Cần nêu lí lẽ và bằng chứng cụ thể, tránh áp đặt chủ quan. Có thể lấy bằng chứng từ thực tế, sách báo, phân tích hậu quả, thậm chí kể trải nghiệm bản thân.
- Liệu có ý kiến nào không đồng tình với mình không?
→ Phải lường trước các ý kiến trái chiều, giữ chủ kiến vững vàng để đối thoại lại.
Dàn ý mẫu (bảng tóm tắt cho dễ nhớ):
| Phần | Nội dung chính |
|---|---|
| Mở bài | Nêu vấn đề nghị luận (một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại) |
| Thân bài | + Làm rõ vấn đề + Trình bày ý kiến phê phán, nêu lí lẽ và bằng chứng + Nêu ý kiến không đồng tình (giả định) và tranh luận lại |
| Kết bài | Khẳng định ý kiến phê phán, rút ra bài học |
Bước 2 – Viết bài, cần chú ý:
- Lí lẽ sáng rõ, chặt chẽ.
- Bằng chứng đa dạng, xác thực (có thể nêu trải nghiệm bản thân).
- Khi phê phán phải dùng lời lẽ đúng mực.
Tóm tắt lý thuyết trang 118
Bước 3 – Chỉnh sửa bài viết: đối chiếu bài làm với yêu cầu của kiểu bài để sửa sao cho:
- Vấn đề nghị luận được nêu rõ ràng, giải thích đầy đủ, toàn diện.
- Ý kiến phê phán mạch lạc, chắc chắn, lí lẽ xác đáng, bằng chứng thuyết phục.
- Ý kiến phê phán được khẳng định trên cơ sở đối sánh với các quan điểm khác.
Phần Nói và nghe – Trình bày ý kiến về một vấn đề xã hội (một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại):
- Mục tiêu: trình bày ý kiến phê phán sao cho thuyết phục nhưng không gây căng thẳng cho người nghe.
- Đồng thời rèn kĩ năng nghe và tóm tắt nội dung trình bày của người khác.
Bước 1 – Trước khi nói:
- Dựa vào bài Viết, lập dàn ý ngắn gồm Mở đầu – Triển khai – Kết luận.
- Gạch chân những ý sẽ nhấn mạnh khi nói.
- Mục đích nói: phê phán một thói xấu để có nhận thức đúng và thái độ sống phù hợp.
- Người nghe: những người quan tâm, có ý thức xây dựng lối sống tốt.
Vì hai trang này là phần hướng dẫn quy trình nên không có bài tập để giải từng câu. Nếu em muốn, cô có thể giúp em viết một bài văn mẫu hoàn chỉnh theo dàn ý trên (ví dụ phê phán thói lười biếng, ích kỉ, hay đua đòi). Em chọn thói xấu nào để cô làm nhé?