Giải Hoạt động Trải nghiệm, Hướng Nghiệp 9 trang 13

Giới thiệu Chủ đề 2: Khám phá bản thân

Trang mở đầu giới thiệu chủ đề và nêu rõ hai mục tiêu chính:

• Nhận diện được điểm tích cực và điểm chưa tích cực trong hành vi giao tiếp, ứng xử của bản thân.
• Khám phá được khả năng thích nghi của bản thân với sự thay đổi trong một số tình huống của cuộc sống.

Các hình minh họa gợi mở chủ đề: bạn nam giúp bạn nữ nhặt sách bị rơi, bạn nữ nhường ghế cho cụ già trên xe buýt, và một bạn đang lập "Kế hoạch rèn luyện hành vi giao tiếp, ứng xử của bản thân".

---

Phần 1: Nhận diện điểm tích cực và chưa tích cực trong hành vi giao tiếp, ứng xử của bản thân

Tóm tắt lý thuyết

Đây là phần kỹ năng sống, không có công thức hay đáp án đúng/sai tuyệt đối. Mục tiêu là giúp em phân biệt được:

• Hành vi giao tiếp, ứng xử tích cực: những việc làm đẹp, văn minh, tôn trọng người khác.
• Hành vi giao tiếp, ứng xử chưa tích cực: những việc làm gây khó chịu, thiếu tôn trọng hoặc làm tổn thương người khác.

---

Hoạt động 1: Tìm hiểu điểm tích cực và chưa tích cực trong hành vi giao tiếp, ứng xử

Câu 1: Chỉ ra những điểm tích cực và chưa tích cực của các nhân vật trong mỗi tình huống

Tình huống 1

Đề: Lê và các bạn vào thư viện tìm tư liệu cho dự án học tập. Nhờ cô phụ trách hướng dẫn, các bạn nhanh chóng tìm được tài liệu. Các bạn mừng rỡ, hăng hái thảo luận nhưng quên không cảm ơn cô. Trong khi trao đổi, một vài bạn còn cười nói rất to khiến cô phụ trách phải nhắc nhở.

Giải thích: Hành động chưa tích cực rõ nhất là quên cảm ơn người đã giúp mình (thiếu lịch sự, vô ơn) và nói to ở thư viện - nơi cần giữ yên lặng để mọi người cùng học tập, đọc sách.

Tình huống 2

Đề: Giờ ra chơi, Huy đang nói chuyện thì bị một em học sinh lớp 6 va phải suýt ngã. Huy tức giận định mắng thì cậu bé vội xin lỗi: "Em... em xin lỗi anh, em không cố ý ạ!". Thái độ chân thành của cậu bé khiến cơn giận của Huy lắng xuống. Huy nhẹ nhàng nhắc: "Lần sau em nhớ đi đứng cẩn thận hơn nhé!".

Giải thích: Đây là một tình huống ứng xử đẹp. Em nhỏ tuy mắc lỗi nhưng biết nhận lỗi chân thành, còn Huy tuy là anh lớn hơn nhưng biết kiểm soát cảm xúc, tha thứ và nhắc nhở tế nhị. Cách hai bạn xử lý giúp tình huống căng thẳng được hóa giải nhẹ nhàng.

Câu 2: Thảo luận về những điểm tích cực và chưa tích cực trong hành vi giao tiếp, ứng xử

Dựa theo gợi ý trong sách, em có thể tổng hợp như sau:

Hành vi giao tiếp, ứng xử tích cực:

• Lắng nghe khi người khác đang nói.
• Thực hiện đúng quy định về giao tiếp, ứng xử nơi công cộng.
• Giúp đỡ cụ già, em nhỏ, phụ nữ có thai, người có hoàn cảnh khó khăn.
• Biết nói lời cảm ơn, xin lỗi đúng lúc.
• Kiềm chế cảm xúc, nói năng lễ phép, hòa nhã.

Hành vi giao tiếp, ứng xử chưa tích cực:

• Ngắt lời khi người khác đang nói mà không xin lỗi trước.
• Có lời nói, hành động, cử chỉ làm tổn thương người khác.
• Chen lấn, xô đẩy, cười đùa gây mất trật tự nơi công cộng.
• Quên cảm ơn người đã giúp mình.
• Nóng nảy, mất bình tĩnh khi gặp tình huống không vừa ý.

---

Hoạt động 2: Nhận diện điểm tích cực và chưa tích cực trong hành vi giao tiếp, ứng xử của bản thân

Câu 1: Chỉ ra những điểm tích cực và chưa tích cực trong hành vi giao tiếp, ứng xử của bản thân bằng cách tự đánh giá mức độ biểu hiện

Đây là bài tập tự đánh giá cá nhân, mỗi bạn sẽ có câu trả lời riêng. Em có thể lập bảng tự đánh giá theo mẫu sau (đánh dấu vào mức độ phù hợp):

Gợi ý cách làm: Em hãy trung thực đánh dấu vào từng dòng. Sau đó nhìn lại bảng, những hành vi tích cực mà em "thường xuyên" làm chính là điểm mạnh của em, còn những hành vi chưa tích cực mà em vẫn "thỉnh thoảng" hoặc "thường xuyên" mắc phải là điểm cần rèn luyện, khắc phục.

---