Giải Khoa học tự nhiên 9 trang 203
Lời giải chi tiết SGK Lớp 9 · Môn Khoa Há»c Tá»± NhiĂªn · Trang 203–204
Bài 47: Di truyền học với con người (Chương XIII)
Tóm tắt lý thuyết
I – Tính trạng ở người
- Ở người có nhiều tính trạng dùng để phân biệt người này với người kia: chiều cao, dạng tóc, màu mắt, màu da, má lúm đồng tiền,...
II – Bệnh và tật di truyền ở người
- Tật di truyền: những thay đổi bất thường về hình thái cơ thể do đột biến gây ra.
- Bệnh di truyền: những rối loạn chức năng của các cơ quan do đột biến gây ra.
- Hội chứng: bệnh di truyền biểu hiện phức tạp với nhiều triệu chứng.
Một số hội chứng:
| Hội chứng | Đặc điểm | Nguyên nhân |
|---|---|---|
| Down | Chậm phát triển trí tuệ, cổ ngắn, lưỡi dày | Thừa một NST số 21 (trên 90%), chuyển đoạn NST 21 hoặc đột biến nhiều gene |
| Turner | Bề ngoài là nữ, chậm lớn, cổ và ngực to ngang, tuyến vú không phát triển | Thiếu một NST giới tính X, hoặc đột biến mất đoạn trên NST X |
Một số bệnh di truyền:
- Câm điếc bẩm sinh: trẻ điếc bẩm sinh nên không nghe, nói được. Trên 75% do đột biến gene lặn trên NST thường hoặc NST X.
- Bạch tạng: da, mắt, tóc màu nhạt. Do đột biến gene tổng hợp melanin (sắc tố bảo vệ cơ thể khỏi tia UV), là đột biến gene lặn trên NST thường.
Câu hỏi mở đầu
Đề: Vì sao Luật Hôn nhân và Gia đình ở nước ta cấm kết hôn giữa những người có họ trong phạm vi ba đời?
Trả lời:
- Những người có quan hệ huyết thống gần nhau thường mang nhiều gene lặn gây hại giống nhau (do nhận từ tổ tiên chung).
- Khi họ kết hôn, các gene lặn có hại dễ tổ hợp thành thể đồng hợp lặn ở đời con, làm tăng tỉ lệ con bị dị tật, bệnh di truyền, suy giảm sức sống.
- Vì vậy luật cấm kết hôn trong phạm vi ba đời nhằm bảo vệ chất lượng giống nòi, hạn chế bệnh và tật di truyền.
I – Tính trạng ở người
Câu 1
Đề: Quan sát Hình 47.1, xác định những tính trạng quan sát được. Xác định kiểu hình của em đối với mỗi tính trạng vừa nêu.
Trả lời:
Một số tính trạng quan sát được ở Hình 47.1:
| Tính trạng | Các kiểu hình |
|---|---|
| Màu da | Da sáng / da sẫm màu |
| Chiều cao | Cao / thấp |
| Dạng tóc | Tóc thẳng / tóc xoăn |
| Màu tóc | Tóc đen / tóc nâu / tóc vàng |
| Giới tính | Nam / nữ |
Phần "kiểu hình của em" là câu liên hệ bản thân, em tự đối chiếu, ví dụ: em có da sáng, tóc đen thẳng, chiều cao trung bình,...
Câu 2
Đề: Ngoài những tính trạng quan sát được ở Hình 47.1, nêu thêm một số ví dụ về tính trạng ở người.
Trả lời: Một số tính trạng khác:
- Màu mắt (đen, nâu, xanh)
- Má lúm đồng tiền (có / không)
- Nhóm máu (A, B, AB, O)
- Khả năng cuộn lưỡi (cuộn được / không)
- Dái tai (rời / dính)
- Thuận tay (phải / trái)
II – Bệnh và tật di truyền ở người
Phần II trong hai trang này chỉ trình bày lý thuyết (đã tóm tắt ở trên), chưa có câu hỏi/bài tập đi kèm. Các câu hỏi luyện tập của mục này thường nằm ở những trang tiếp theo.
Nếu em gửi đúng ảnh trang 203 – 204, mình sẽ giải tiếp phần bài tập ở đó nhé.