Giải Khoa học tự nhiên 9 trang 119
Lời giải chi tiết SGK Lớp 9 · Môn Khoa Há»c Tá»± NhiĂªn · Trang 119–120
Trang 117: Phần cuối Bài về Nhiên liệu
Câu hỏi (biểu tượng dấu hỏi màu xanh)
Đề bài: Bếp nấu ăn, xe máy, ô tô ở Việt Nam hiện đang sử dụng những loại nhiên liệu gì? Hãy đề xuất một số biện pháp sử dụng các loại nhiên liệu này an toàn và hiệu quả.
Cách giải
Phần 1: Các loại nhiên liệu đang sử dụng ở Việt Nam
| Thiết bị | Loại nhiên liệu thường dùng |
|---|---|
| Bếp nấu ăn | Gas (khí hóa lỏng LPG), than, củi, điện |
| Xe máy | Xăng (RON 95, RON 92) |
| Ô tô | Xăng, dầu diesel, một số xe dùng điện |
Phần 2: Biện pháp sử dụng nhiên liệu an toàn và hiệu quả
a) Đối với bếp gas:
- Đặt bình gas ở nơi thoáng mát, cách xa nguồn nhiệt
- Kiểm tra thường xuyên dây dẫn gas, van khóa để tránh rò rỉ
- Tắt bếp và khóa van gas khi không sử dụng
- Không đốt gas trong không gian kín để tránh ngộ độc khí
b) Đối với xe máy, ô tô:
- Bảo dưỡng xe định kỳ để động cơ hoạt động hiệu quả
- Tắt máy khi dừng xe lâu (đèn đỏ dài, chờ đợi)
- Đi xe với tốc độ ổn định, tránh tăng giảm ga đột ngột
- Ưu tiên sử dụng phương tiện công cộng khi có thể
c) Biện pháp chung:
- Bảo quản nhiên liệu trong bình chứa đúng tiêu chuẩn
- Tuân thủ nghiêm ngặt quy tắc phòng cháy chữa cháy
- Sử dụng tiết kiệm, không lãng phí nhiên liệu
- Không hút thuốc gần khu vực chứa nhiên liệu
Đáp án: - Bếp nấu ăn dùng: gas, than, củi, điện - Xe máy dùng: xăng - Ô tô dùng: xăng hoặc dầu diesel Biện pháp an toàn: kiểm tra rò rỉ thường xuyên, bảo quản đúng cách, đặt xa nguồn nhiệt, tuân thủ phòng cháy chữa cháy, sử dụng tiết kiệm.
Trang 118: Bài 26 - ETHYLIC ALCOHOL (Chương VIII)
Câu hỏi (phần có biểu tượng bàn tay)
Đề bài: Dựa vào mô hình phân tử ethylic alcohol (Hình 26.1), hãy viết công thức phân tử, công thức cấu tạo thu gọn của ethylic alcohol (ethanol) và so sánh với alkane cùng số nguyên tử carbon về thành phần nguyên tố, nhóm nguyên tử liên kết trực tiếp với nguyên tử carbon.
Cách giải
Bước 1: Quan sát mô hình phân tử (Hình 26.1)
Từ hình vẽ, ta đếm được:
- 2 nguyên tử C (màu xám/đen)
- 6 nguyên tử H (màu trắng)
- 1 nguyên tử O (màu đỏ)
Bước 2: Viết công thức phân tử
Công thức phân tử của ethylic alcohol: C₂H₆O
Bước 3: Viết công thức cấu tạo thu gọn
Trong phân tử ethylic alcohol:
- Nguyên tử O liên kết với 1 nguyên tử H tạo nhóm -OH (nhóm hydroxyl)
- Nhóm -OH liên kết với nguyên tử C
Công thức cấu tạo thu gọn: CH₃-CH₂-OH hoặc C₂H₅OH
Bước 4: So sánh với alkane cùng số nguyên tử carbon
Alkane có 2 nguyên tử carbon là ethane (C₂H₆)
| Tiêu chí | Ethylic alcohol (C₂H₆O) | Ethane (C₂H₆) |
|---|---|---|
| Thành phần nguyên tố | C, H, O (3 nguyên tố) | C, H (2 nguyên tố) |
| Nhóm nguyên tử liên kết với C | Có nhóm -OH (hydroxyl) liên kết với C | Chỉ có nguyên tử H liên kết với C |
| Công thức cấu tạo | CH₃-CH₂-OH | CH₃-CH₃ |
Nhận xét:
- Ethylic alcohol có thêm nguyên tố oxygen (O) so với ethane
- Ethylic alcohol có nhóm -OH đặc trưng, còn ethane chỉ có liên kết C-H và C-C
Đáp án: - Công thức phân tử: C₂H₆O - Công thức cấu tạo thu gọn: CH₃-CH₂-OH (hoặc C₂H₅OH) - So sánh với ethane (C₂H₆): + Ethylic alcohol có thêm nguyên tố O + Ethylic alcohol có nhóm -OH liên kết với carbon, còn ethane chỉ có H liên kết với carbon
💡 Mẹo nhớ: - Ethylic alcohol = Ethane + nhóm OH (thay 1 H bằng OH) - Công thức nhớ nhanh: "Rượu etylic = C₂H₅OH" (đọc là "xê-hai-hát-năm-ô-hát")
🎯 Ghi nhớ: - Ethylic alcohol (ethanol) có công thức C₂H₆O hay C₂H₅OH - Đặc điểm quan trọng: có nhóm -OH (hydroxyl) liên kết với carbon - So với alkane cùng số C, alcohol có thêm nguyên tố oxygen và nhóm -OH đặc trưng