Giải Ngữ Văn 9 - Tập 2 trang 85
Lời giải chi tiết SGK Lớp 9 · Môn Ngữ Văn · Trang 85–86
Mình xem kỹ hai trang ảnh rồi nhé. Một lưu ý nhỏ trước khi bắt đầu: tiêu đề yêu cầu ghi "Trang 85 – 86", nhưng số trang in thực tế ở góc dưới hai ảnh là 83 và 84. Mình sẽ giải theo đúng nội dung ảnh để khớp với những gì em đang cầm trên tay.
Hai trang này thuộc phần hướng dẫn kỹ năng (Viết bài và Nói – nghe), nên không có bài tập tính điểm mà chủ yếu là lý thuyết, các bước thực hành. Mình tóm tắt và hệ thống lại cho dễ học.
Trang 83: Viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống (tiếp theo)
Trang này nối tiếp phần dàn ý của bài viết, gồm 3 nội dung lớn.
Kết bài (phần còn lại của dàn ý)
- Nêu ý kiến trái chiều về vấn đề để phản bác.
- Đề xuất giải pháp khả thi để giải quyết vấn đề đời sống được bàn luận.
- Khẳng định tầm quan trọng của việc nhận thức đúng đắn và giải quyết thỏa đáng vấn đề nêu ra.
2. Viết bài
Khi đặt bút viết, em cần ghi nhớ các điểm sau:
| Điểm cần chú ý | Nội dung |
|---|---|
| Bám sát dàn ý | Triển khai đúng yêu cầu kiểu bài và dàn ý đã lập. |
| Rút kinh nghiệm | Học cách viết từ các bài nghị luận xã hội trước, từ văn bản đọc và bài tham khảo. |
| Cách mở bài | Trực tiếp (giới thiệu nhanh vấn đề) hoặc gián tiếp (dùng mẩu chuyện, thông tin, câu nói nổi tiếng, ý tương phản...). |
| Thân bài | Chú ý dùng lí lẽ và bằng chứng để tăng sức thuyết phục. |
| Kết bài | Nên liên hệ tới trách nhiệm của mỗi người trong việc giải quyết vấn đề. |
3. Chỉnh sửa bài viết
Đây là bộ "câu hỏi tự kiểm tra" để rà soát lại bài. Em có thể dùng như một checklist:
- Vấn đề bàn luận đã nêu rõ ràng chưa?
- Bản chất và từng khía cạnh của vấn đề đã làm rõ chưa? Đã nêu được chủ kiến và tầm quan trọng của vấn đề chưa?
- Thực trạng đã cụ thể chưa? Giải pháp có khả thi không? Trách nhiệm bản thân được nêu thế nào?
- Có nêu ý kiến trái chiều để phản bác không? Phản bác đã đủ cơ sở chưa?
- Mỗi luận điểm, lí lẽ và bằng chứng có thuyết phục không?
- Bài có lỗi chính tả, diễn đạt (dùng từ, đặt câu, liên kết đoạn) không?
→ Sau khi rà soát, phát hiện chỗ chưa đạt thì bổ sung, chỉnh sửa hoặc thay thế.
Trang 84: Nói và nghe – Trình bày ý kiến về một sự việc có tính thời sự
Dẫn nhập (lý thuyết chung)
Sự việc có tính thời sự (trong đời sống cộng đồng, đất nước, nhân loại) thường thu hút sự chú ý và dễ làm nảy sinh nhiều quan điểm khác nhau. Khi trình bày ý kiến, em cần:
- Trình bày rõ ràng, thể hiện được chủ kiến của bản thân.
- Tác động tích cực đến nhận thức người nghe.
- Cùng nhau tìm phương án khả thi giải quyết hệ quả từ sự việc.
Hai khung màu vàng bên cạnh nhắc rõ:
- Mục đích nói: Thuyết phục người nghe đồng tình với ý kiến của mình về sự việc, từ đó giúp họ có thái độ và hành động phù hợp.
- Người nghe: Những người quan tâm hoặc có liên quan đến sự việc, muốn tham gia giải quyết các vấn đề nảy sinh.
1. Trước khi nói
Chọn đề tài mà em am hiểu và hứng thú. Một số gợi ý:
- Việc xả chất thải chưa qua xử lí của một đơn vị sản xuất công nghiệp.
- Sự xuất hiện các sản phẩm trí tuệ nhân tạo và tác động đến đời sống con người.
- Việc phát hiện những hang động mới ở Quảng Bình.
- Một dự án phát triển kinh tế, xã hội ở vùng sâu, vùng xa.
- Việc thay thế dạy học trực tiếp bằng trực tuyến trong tình huống cần thiết.
Lập dàn ý cho bài nói với đủ ba phần: mở đầu, triển khai, kết thúc. Trong từng ý, ghi thêm bằng chứng thực tế, số liệu, đánh giá khách quan để sử dụng khi trình bày.
Vì hai trang này là phần hướng dẫn kỹ năng nên không có bài tập cần "giải đáp án". Nếu em muốn, mình có thể giúp em lập dàn ý mẫu cho một trong các đề tài nói ở trang 84 (ví dụ về trí tuệ nhân tạo hoặc xả thải công nghiệp), hoặc viết thử một đoạn mở bài nghị luận theo hướng dẫn trang 83. Em chọn đề nào nhé?