Giải Ngữ Văn 9 - Tập 2 trang 131

Mình để ý một chút nhé: hai trang ảnh bạn gửi có số trang in ở góc là 129 và 130, chứ không phải 131–132. Vì vậy mình dùng đúng số trang trên ảnh để bạn dễ đối chiếu với sách.

Đây là phần Nói và nghe với chủ đề: Tiến hành một cuộc phỏng vấn về sách, văn hoá đọc, vấn đề gợi ra từ cuốn sách và những trải nghiệm đọc, viết trong dự án "Văn học – lịch sử tâm hồn". Phần này không có bài tập trắc nghiệm hay câu hỏi giải đáp, mà là hướng dẫn quy trình thực hiện một cuộc phỏng vấn. Mình sẽ tóm tắt và hệ thống lại kiến thức để bạn nắm chắc nhé.

---

Tóm tắt chung

Bài học hướng dẫn cách tổ chức một cuộc phỏng vấn theo 3 giai đoạn: trước khi nói (chuẩn bị), trình bày (tiến hành phỏng vấn) và sau khi nói (rút kinh nghiệm).

Trong một cuộc phỏng vấn có 3 vai trò:

---

Bước 1: Trước khi nói – Chuẩn bị vấn đề và câu hỏi phỏng vấn

Để cuộc phỏng vấn hiệu quả, cần xác định rõ:

• Vấn đề cần phỏng vấn là gì?
• Cần phỏng vấn ai để làm rõ thông tin liên quan?

Khi chuẩn bị bộ câu hỏi, lưu ý:

• Vấn đề phải được triển khai thành bộ câu hỏi để giải quyết từng nội dung cụ thể. Các câu hỏi cần liên kết với nhau và tập trung làm rõ nội dung vấn đề.
• Sắp xếp câu hỏi theo trình tự hợp lí:
• Từ bao quát → cụ thể, chi tiết.
• Từ đơn giản → phức tạp.
• Từ phạm vi hẹp, liên quan trực tiếp → mở rộng, liên hệ gián tiếp (nếu cần).
• Từ định lượng → định tính (nếu có).
• Số lượng câu hỏi không quá nhiều, nội dung rõ ràng để người được phỏng vấn dễ tiếp nhận và phản hồi.
• Cùng một bộ câu hỏi có thể phỏng vấn một hoặc nhiều người; có thể phân loại câu hỏi cho từng đối tượng.
• Dự đoán trước một số câu trả lời và dự kiến câu hỏi bổ sung (nếu cần).

---

Bước 2: Trình bày bài nói – Tiến hành phỏng vấn trực tiếp

Người phỏng vấn giữ vai trò chủ động: luôn giữ quyền nêu câu hỏi và tạo cơ hội để người được phỏng vấn trả lời đúng trọng tâm.

Những điều cần chú ý khi phỏng vấn trực tiếp:

• Mở đầu thân thiện, cởi mở; kết thúc lịch sự (chào hỏi, giới thiệu, cảm ơn); giữ khoảng cách phù hợp trong không gian phỏng vấn.
• Nói to, rõ ràng để người được phỏng vấn và người nghe lĩnh hội được thông tin.
• Không ngắt lời khi câu trả lời chưa kết thúc.
• Không hỏi vặn thiếu thiện chí hoặc áp đặt câu trả lời.
• Không ép người được phỏng vấn trả lời khi họ đã từ chối.
• Không nhận xét về thể diện cá nhân, sở thích hay quan điểm riêng của người được phỏng vấn; chỉ tập trung vào vấn đề một cách khách quan.
• Sử dụng bộ câu hỏi đã chuẩn bị để khai thác thông tin đúng hướng.
• Chú ý lắng nghe để xác định thông tin đã đầy đủ, xác đáng hay chưa, từ đó nêu câu hỏi tiếp theo hoặc bổ sung câu hỏi mới.
• Khi sắp kết thúc, chuẩn bị tóm tắt, tổng kết vấn đề một cách hiệu quả.

---

Bước 3: Sau khi nói – Trao đổi, rút kinh nghiệm về cuộc phỏng vấn

Sau khi phỏng vấn, cả hai bên cùng người chứng kiến trao đổi để rút kinh nghiệm:

---

Gợi ý vận dụng

Nếu bạn cần thực hành, mình gợi ý một bộ câu hỏi mẫu phỏng vấn về văn hoá đọc (sắp theo trình tự bao quát → cụ thể):

1. Theo bạn/anh/chị, văn hoá đọc có vai trò như thế nào trong đời sống hiện nay? (bao quát)
2. Bạn thường dành bao nhiêu thời gian mỗi ngày cho việc đọc sách? (định lượng)
3. Thể loại sách nào bạn yêu thích nhất và vì sao? (cụ thể, định tính)
4. Một cuốn sách từng để lại ấn tượng sâu sắc với bạn là cuốn nào? Nó đã thay đổi suy nghĩ của bạn ra sao? (mở rộng, trải nghiệm cá nhân)
5. Bạn có lời khuyên gì để các bạn trẻ duy trì thói quen đọc sách? (liên hệ, mở rộng)

Bạn muốn mình soạn chi tiết một kịch bản phỏng vấn hoàn chỉnh để luyện tập không?