Giải Ngữ Văn 9 - Tập 1 trang 75
Lời giải chi tiết SGK Lớp 9 · Môn Ngữ Văn · Trang 75–76
Mình xem kỹ rồi, hai trang ảnh bạn gửi thực ra được đánh số 73 – 74 (góc dưới mỗi trang), thuộc văn bản "Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga" trích trong Truyện Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu (Ngữ văn 9, bộ Kết nối tri thức). Mình giải theo đúng nội dung trên ảnh nhé.
Trên hai trang này không có bài tập đánh số, mà gồm: phần cuối đoạn trích, các hộp gợi ý đọc (Hình dung, Theo dõi) ở lề, và phần SAU KHI ĐỌC giới thiệu tác giả – tác phẩm. Mình sẽ tóm tắt nội dung và trả lời các hộp gợi ý đọc.
Tóm tắt nội dung đoạn trích
Đoạn thơ kể hai sự việc nối tiếp:
- Lục Vân Tiên đánh cướp: Một mình tả xung hữu đột, đánh tan bọn lâu la, tiêu diệt tướng cướp Phong Lai, cứu được Kiều Nguyệt Nga.
- Cuộc trò chuyện sau khi cứu: Nguyệt Nga bày tỏ lòng biết ơn, muốn đền đáp; Vân Tiên khẳng định mình làm việc nghĩa không mong trả ơn.
Hai chủ đề lớn: vẻ đẹp người anh hùng vị nghĩa (Vân Tiên) và vẻ đẹp đoan trang, ân tình (Nguyệt Nga).
Hộp gợi ý 1: Hình dung – "Hình ảnh Lục Vân Tiên giữa vòng vây của bọn cướp"
Qua các câu:
Vân Tiên tả đột hữu xông, Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dang. Lâu la bốn phía vỡ tan...
Em hình dung được:
- Vân Tiên một mình giữa vòng vây đông đảo của bọn cướp.
- Chàng đánh dồn dập cả bên trái lẫn bên phải (tả đột hữu xông), thế tấn công mạnh mẽ, dũng mãnh.
- Tác giả so sánh với Triệu Tử Long phá vòng vây ở Đương Dương để tôn lên khí phách phi thường, một địch trăm của người anh hùng.
→ Đây là hình ảnh đậm chất sử thi, làm nổi bật tài năng và lòng quả cảm của Lục Vân Tiên.
Hộp gợi ý 2: Theo dõi – "Lời nói của nhân vật Kiều Nguyệt Nga"
Lời Nguyệt Nga (từ "Tôi Kiều Nguyệt Nga..." đến "Xin theo cùng thiếp đền ân cho chàng") cho thấy:
| Đặc điểm | Biểu hiện trong lời nói |
|---|---|
| Khuôn phép, gia giáo | Tự giới thiệu rõ tên, quê quán, cha làm tri phủ; nghe lời cha "Làm con đâu dám cãi cha" |
| Khiêm nhường | Tự xưng liễu yếu đào thơ, gọi Vân Tiên là quân tử, xin lạy rồi sẽ thưa |
| Đằm thắm, trọng ân nghĩa | Tha thiết muốn mời Vân Tiên về nhà để đền đáp ơn cứu mạng |
→ Nguyệt Nga hiện lên là cô gái nết na, có học thức, hiếu thảo và biết ơn nghĩa.
Hộp gợi ý 3: Theo dõi – "Lời đáp của Lục Vân Tiên"
Lời đáp:
"Làm ơn há dễ trông người trả ơn. (...) Nhớ câu kiến nghĩa bất vi, Làm người thế ấy cũng phi anh hùng."
Ý nghĩa:
- Vân Tiên cười rồi từ chối, khẳng định làm việc nghĩa không phải để mong được trả ơn.
- Chàng dẫn câu "kiến nghĩa bất vi vô dũng dã" (thấy việc nghĩa mà không làm thì không phải người có dũng khí) trong Luận ngữ.
- Quan niệm sống của chàng: thấy việc nghĩa thì làm, đó là lẽ đương nhiên của người anh hùng, không tính toán thiệt hơn.
→ Bộc lộ nhân cách cao đẹp, vô tư, trọng nghĩa khinh tài của Lục Vân Tiên – cũng chính là lí tưởng đạo đức mà Nguyễn Đình Chiểu gửi gắm.
SAU KHI ĐỌC: Kiến thức cần ghi nhớ về tác giả – tác phẩm
Tác giả Nguyễn Đình Chiểu (1822 – 1888)
- Quê gốc Thừa Thiên, sinh ở Gia Định (nay thuộc TP. Hồ Chí Minh).
- Đỗ tú tài 1843; năm 1849 mẹ mất, trên đường về chịu tang thì ốm nặng, bị mù cả hai mắt.
- Về quê mẹ dạy học, bốc thuốc; khi Pháp xâm lược, ông tham gia kháng chiến chống giặc.
- Là tấm gương về nghị lực sống phi thường, khí tiết thanh cao, lòng yêu nước tha thiết.
- Năm 2021 được UNESCO ra nghị quyết vinh danh, kỉ niệm 200 năm ngày sinh.
*Tác phẩm Truyện Lục Vân Tiên***
- Nội dung: ngợi ca con người hiếu thảo, nhân hậu, thủy chung, nghĩa khí; lên án kẻ bất nhân, phi nghĩa; thể hiện ước mơ về người anh hùng "cứu khốn, phò nguy" và khát vọng công lí.
- Nghệ thuật: nhân vật có tính cách rõ nét; ngôn ngữ mộc mạc, gần gũi lời ăn tiếng nói nhân dân; kết hợp tính cổ điển, bác học với chất dân gian, đậm màu sắc Nam Bộ.
Nếu trang 75 – 76 trong sách của bạn là phần câu hỏi luyện tập (sau phần giới thiệu này), bạn chụp thêm ảnh trang đó nhé, mình sẽ giải chi tiết từng câu cho bạn.